fa ارزیابی کیفیت خاک در منطقه غرب شهر تهران با استفاده از روش مجموعه حداقل داده عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آلودگی‌های خاک به‌ویژه در مناطق شهری به طرز بی‌سابقه‌ای رو به افزایش است که اثرات آن بر چرخه‌های شیمیایی کمتر شناخته شده است. رویکردهای اندازه‌گیری کیفیت آب و هوا به خوبی تدوین شده است اما ارزیابی کیفیت خاک مناطق شهری کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بررسی کیفیت خاک می‌تواند به‌عنوان روشی به‌منظور درک بهتر پیامدهای حاصل از افزایش آلودگی‌ها در محیط‌های شهری و تدوین رویکردها و پروتکل‌های ارزیابی جامع کیفیت خاک در برنامه‌ریزی شهری و مدیریت چشم‌انداز استفاده شود. با توجه به کمبود اطلاعات در زمینه‌ مطالعات کیفیت خاک در مناطق شهری ایران، هدف از این پژوهش ارزیابی کیفیت خاک تحت تأثیر کاربری اراضی شهری با استفاده از روش مجموعه حداقل داده در منطقه غرب شهر تهران بود. به این منظور تعداد 56 نمونه در سه کاربری کشاورزی، پارک و فضای سبز شهری و اراضی بایر برداشت و 12 ویژگی فیزیکوشیمیایی خاک اندازه‌گیری شد. نتایج آزمون تحلیل واریانس نشان داد که ویژگی‌های کربن آلی، نیتروژن کل، آهک، وزن مخصوص ظاهری و سدیم تحت تأثیر کاربری اراضی دارای اختلاف معنی‌دار می‌باشند. به‌منظور انتخاب مجموعه حداقل داده از تحلیل عاملی استفاده شد که نتایج نشان داد که دو عامل با مقادیر ویژه بیش از یک و توجیه بیش از 6۸% مجموع واریانس دارای بیشترین بار عاملی روی ویژگی‌های کربن آلی و سدیم می‌باشند. درنهایت شاخص کیفیت خاک در کاربری‌های مختلف تعیین و مقایسه شدند. نتایج نشان داد که شاخص کیفیت خاک در کاربری‌های مورد مطالعه دارای اختلاف معنی‌دار می‌باشند و کمترین کیفیت خاک مربوط به کاربری اراضی بایر است.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"></span></strong></div> <p style="margin: 0cm 0cm 10pt; unicode-bidi: embed; direction: ltr; text-align: justify;">The soil pollution especially in urban soils is projected to increase drastically and its effects on chemical cycles are yet to be known. Approaches to measure air and water quality are well established, but urban soil quality assessment has received little attention. Soil quality assessment can help as a way to better understand the pollution increase outcomes in urban environments and to establish approaches and integrated soil quality assessment protocols in urban planning and landscape management. Considering lack of information in urban soil quality of Iran, the objective of this study was to assess soil quality under urban land use effect using minimum data set in western part of Tehran. In view of this, 56 soil samples were collected in three land use types of agricultural, parks and urban landscapes, and vacant urban lots and 12 physicochemical properties were measured. The results of analysis of variance (one-way ANOVA) showed that under influence of the land use types, organic carbon, total nitrogen, lime, bulk density and sodium have significant differences. The factor analysis was used to select minimum data set and the results showed that two factors with eigenvalues more than one, explaining more than 68% of total variance, have the most loading factors on organic carbon and sodium. Finally, soil quality indicator (SQI) was determined and compared in different land use types. The results showed that SQI has significant difference in urban land use types and the least soil quality is related to vacant urban lots.<br> &nbsp;</p> تحلیل عاملی, مجموعه حداقل داده, کیفیت خاک, شهر تهران Factor analysis, Minimum data set, Soil quality, Tehran city. 177 188 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1007-3&slc_lang=fa&sid=1 K. Nosrati کاظم نصرتی k_nosrati@sbu.ac.ir Yes 1. Dept. of Physical Geography., Faculty of Earth Sci., Shahid Beheshti Univ., Tehran, Iran. 1. گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی M. Majdi مونا مجدی mona.majdi39@gmail.com No 1. Dept. of Physical Geography., Faculty of Earth Sci., Shahid Beheshti Univ., Tehran, Iran. 1. گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی