fa بررسی تغییرات جمعیت شته مومی کلم(<i>Brevicoryne brassicae</i>) و شناسایی دشمنان طبیعی آن در منطقه سیستان عمومی Ggeneral پژوهشي Research در بررسی‌های انجام شده سال‌های 1380 و 1381 در مزارع کلزا منطقه سیستان، چهار گونه شته، مورد شناسایی قرار گرفتند، که در میان آنها گونه <em>Brevicoryne brassicae</em> (شته مومی کلم) با 89 درصد فراوانی، گونه غالب بوده است. برای بررسی تغییرات جمعیت شته مومی، در هر یک از مزارع ایستگاه تحقیقاتی زهک و مزارع اطراف با وسعت تقریبی هر کدام نیم هکتار، به طور هفتگی تعداد 30 برگ از بوته‌های کلزا، به صورت تصادفی برداشت شد و بر اساس این نمونه برداری‌ها، مشخص شد که جمعیت شته‌ها به ویژه شته مومی از نیمه دوم اسفند تا اواخر فروردین ماه، با میانگین دمای روزانه 28-22 درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی 65- 45 درصد در اوج بود. هم‌چنین بررسی‌های به عمل آمده در شرایط کنترل شده (دمای 2± 25 درجه سانتی‌گراد و رطوبت نسبی 5 ± 75 درصد)، نشان داد که طول دوره یک نسل (مدت زمانی که یک نوزاد شته لازم دارد تا به مرحله تولید مثل برسد)، 7-6 روز و طول عمر یک شته بی بال، 31-20 روز و تعداد نوزادان حاصل ازآن، 98-18 عدد بود، در حالی‌که این تعداد برای یک شته بی بال در شرایط متغیر آزمایشگاهی 93-22 عدد نوسان داشته است. در بررسی‌های مربوط به شناسایی شکارگرها و پارازیتوئیدها، در نمونه برداری‌های صورت گرفته، شکارگرهای جمع آوری و شناسایی شده از مزارع کلزا طی سال‌های مورد بررسی، شامل پنج گونه کفشدوزک(Col:Coccinellidae)، چهار گونه مگس سیرفید (Dip:syrphidae) و دو گونه بالتوری(Neu:Chrysopidae) بودند. هم‌چنین از راسته بال غشائیان دو گونه پارازیتوئید (Hym:Aphidiidae & Pteromalidae) نیز جمع آوری شدند. Four different species of aphids belonging to the Aphididae family in four genera were collected and identified in Rape-seed fields in Sistan region during 2000-2001. Among them, <em>Brevicoryne</em> <em>brassicae</em> (Cabbage aphid) was the dominant species with an abundance of about 89% in area. The population fluctuation of <em>Brevicoryne brassicae</em> was studied simultaneously on fields in Sistan region (Zahak research station and her around fields). The research was conducted on a half hectare of each farm. Thirty leaves from each field at week intervals were randomly picked up and the aphids were collected and identified at the species level. The <em>Brevicoryne brassicae</em> had a peak of activity in early mid March to April at temperature and R.H. ranging between 22-28ºC and 45-65 R.H., respectively. Controlled conditions indicated that the <em>Brevicoryne brass</em>icae has a life cycle of 6-7 days and adult female longevity is 20-31 days (25±2 ºC and 75±5 R.H.). Rearing study also revealed that this species has the ability to reproduce up to 18-98 nymphs under laboratory conditions and an apterous female gives birth to 22-93 nymphs in her life time. Samplings for recognition of predators and parasitoids were also taken at 3-day intervals. Natural enemies in fields during the two years were identified to be 5 coccinellid (Col:Coccinellidae), 4 syrphid(Dip:Syrphidae) and 2 chrysopid species (Neu:Chrysopidae). Also in Hymenoptera, 2 parasitoids (Hym: Aphidiidae & Pteromalidae) were determined. شته مومی کلم، دشمنان طبیعی، تغییرات جمعیت Cabbage Aphid ( Brevicoryne brassicae ), Natural enemies, Population fluctuation. 175 185 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-312&slc_lang=fa&sid=1 S. S. Modarres Najafabadi سید سعید مدرس نجف آبادی Yes H. Akbari Moghaddam حسین اکبری مقدم No G. Gholamian غلامحسین غلامیان No