fa تأثیر آبیاری تکمیلی و تیمار پیش جوانه‌زنی بذر بر صفات کیفی، عملکرد علوفه تر و خشک ماشک رقم دیم مراغه عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">به‌منظور بررسی تأثیر آبیاری تکمیلی و تیمار پیش جوانه‌زنی بذر بر عملکرد و برخی ویژگی‌های کمی و کیفی ماشک رقم دیم مراغه، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی ارومیه، در سال۱۳۹۰ اجرا شد. در این پژوهش اثرات دو عامل در قالب کرت‌های خرد شده با طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. فاکتورهای مورد مطالعه عبارت بودند از: آبیاری تکمیلی در ۴ سطح: بدون آبیاری تکمیلی (_۱</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، یک بار آبیاری تکمیلی (_۲</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، دو بار آبیاری تکمیلی (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I_۳</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و سه بار آبیاری تکمیلی (_۴</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">I</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) به‌عنوان کرت‌های اصلی و تیمار پیش جوانه‌زنی بذر در ۴ سطح: بدون پیش تیمار (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">C</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، پیش تیمار آب (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">W</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، پیش تیمار فسفات بارور-۲ (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">P</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">) و پیش تیمار نیتروکسین (</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.0pt;">N</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">)، به‌عنوان کرت‌های فرعی درنظر گرفته شدند. آبیاری تکمیلی اثر معنی‌داری بر عملکرد علوفه تر و خشک در برداشت دوم، عملکرد علوفه تر و خشک در برداشت سوم، درصد فیبر در برداشت دوم و سوم</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">و عملکرد پروتئین در برداشت دوم و سوم داشت. بیشترین مقدار عملکرد علوفه تر و خشک در برداشت دوم به‌ترتیب به میزان 5/14 و 56/3 تن در هکتار متعلق به تیمار دو بار آبیاری تکمیلی می‌باشد و تیمار بدون آبیاری (با 73/7 و 06/2 تن در هکتار) به‌ترتیب کمترین عملکرد علوفه تر و خشک را تولید کرد. بیشترین عملکرد علوفه تر در برداشت سوم (72/16 تن در هکتار) از تیمار دوبار آبیاری تکمیلی و کمترین میزان آن از تیمار شاهد با 47/7 تن در هکتار به‌دست آمد. به‌طور کلی انجام دوبار آبیاری تکمیلی و فسفات بارور-2 و نیتروکسین به‌عنوان تیمار پیش جوانه‌زنی بذر تأثیر مثبت بر عملکرد کمی و کیفی ماشک داشت و توانست صفات کمی و کیفی علوفه ماشک را بهبود دهد.</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong><br> &nbsp;</p> <p style="text-align: justify;">To evaluate the effect of supplemental irrigation and seed priming on yield and some quantity and quality characteristics of vetch (<em>Vicia dasycarpa</em>) rainfed maragheh cultivar, an experiment was carried out at the Research Farm of Faculty of Agriculture, University of Urmia, West Azarbaijan province, Iran, during 2011. The experiment was laid out using split-plot, based on Randomized Complete Block design in three replicates. The factors studied were: Supplemental irrigation at four levels: without supplemental irrigation (I₁), 1 time of supplemental irrigation (I₂), 2 times of supplemental irrigation (I₃) and 3 times of supplemental irrigation (I₃). The subplot included four levels of seed priming: Control (C), Water (W), Phosphate (P) and Nitroxin (N). Plant height, pod number in stems, 1000-grain weight, wet and dry forage yield in the second and third harvest and fiber percentage in the second and third harvest, protein yield in the second and third harvest, biological yield and harvest index were influenced by the supplemental irrigation. Wet and dry forage yield in the second harvest and wet forage yield in the third harvest were highest in I₄with respectively 14.5, 16.72 and 3.56 (tons/hectare) yield and lowest with respectively 7.73, 7.47 and 2.06 (tons/hectare) yield. As a result, applying 2 times of supplemental irrigation and seed treatment with phosphate and nitroxin had positive effects on quality and quantity yield of vetch and they could improve the quantity and quality of Vetch forage.<br> &nbsp;</p> درصد پروتئین, درصد فیبر, گیاه علوفه‌ای, کمبود آب, کود زیستی Bio-fertilizer, Fiber percentage, Forage plant, Protein percentage, Water deficit. 161 176 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3449-1&slc_lang=fa&sid=1 R. Amirnia رضا امیرنیا ramirnia@yahoo.com No 1. Dept. of Agronomy, Faculty of Agric., Urmia Univ., Urmia. Iran. 1. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه J. Jalilian جلال جلیلیان j.jalilian@urmia.ac.ir No 1. Dept. of Agronomy, Faculty of Agric., Urmia Univ., Urmia. Iran. 1. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه E. Gholinezhad اسماعیل قلی نژاد gholinezhad1358@yahoo.com Yes 2. Dept. of Agricultural Sciences, Payame Noor Univ., Tehran, Iran. 2. گروه علمی علوم کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران S. Abaszadeh سحر عباس زاده j.jalilian@urmia.ac.ir No 1. Dept. of Agronomy, Faculty of Agric., Urmia Univ., Urmia. Iran. 1. گروه زراعت، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه