fa تدوین معادلات حساسیت هیدرولیکی مدول‌های تیغه‌ای و بررسی اثر تغییرات کمّی شاخص حساسیت در شرایط بهره‌برداری‌ عمومی Ggeneral پژوهشي Research بهره‌برداری شبکه‌های آبیاری، نتیجه یک فرایند تصمیم‌گیری است که در آن سه عنصر وضعیت فیزیکی موجود سازه‌ها، ظرفیت کنترل و رفتار هیدرولیکی سیستم نقش کلیدی ایفا می‌نمایند. این سه عنصر به نوعی در مفهوم حساسیت هیدرولیکی سازه‌ها مستتر بوده و از این روست که حساسیت هیدرولیکی سازه‌ها مهم‌ترین عامل مربوط به خصوصیات هیدرولیکی سیستم عنوان می‌شود. شیوه آنالیز حساسیت سازه‌های آبیاری از جمله روش‌های تحلیل جریان بوده که در سال‌های اخیر به منظور رفتارسنجی جریان در شبکه‌های آبیاری، توسعه یافته و در رفتارسنجی جریان چند شبکه آبیاری جهان مورد استفاده قرار گرفته است. مدول‌های تیغه‌ای از جمله مناسب‌ترین ابزار توزیع جریان بوده که امروزه در سطوح مختلف بهسازی شبکه‌های آبیاری مطرح و توصیه می‌شوند. در این مقاله معادلات حساسیت هیدرولیکی مدول‌های تیغه‌ای ارائه گردیده و به ارزیابی تغییرات کمّی این شاخص در شرایط بهره‌برداری و تأثیر آن در عملکرد سازه پرداخته شده است. نتایج محاسبه‌های انجام گرفته روی داده‌های موجود واسنجی جریان چند مدول از شبکه آبیاری دشت قزوین، بیانگر تغییرهای مقدار حساسیت هیدرولیکی این آبگیرها در شرایط بهره‌برداری است. در بعضی موارد این تغییرها به بیش از 100 درصد می‌رسد. تغییر در مقدار کمّی حساسیت سازه، تغییر در بازه عملکرد سازه را پیامد شده و مشکلاتی را در فرآیند توزیع جریان در سطح شبکه به‌وجود می‌آورد. بازه تغییرات دبی بعضی از دریچه‌های مدول‌های مورد بررسی نسبت به مقدار مجاز که 20 درصد می‌باشد، بیش از دو برابر افزایش یافته است. The operation of an irrigation network is the result of a decision-making system in which three elements, i. e. the physical condition of the structures, control capacity, and hydraulic behavior of canal system, have important roles. The impact of these components is incorporated in the hydraulic sensitivity concept. For this purpose, the sensitivity of structures could be considered as the most important factor in the hydraulic characteristics of a system. The sensitivity analysis approach is one of the flow analysis methods that is used to forecast the flow behavior in several irrigation networks. Baffle Modules are one of the most suitable structures for flow regulating and delivery. In this paper, hydraulic sensitivity equations are presented for this type of structure. Also, the quantitative variations of the sensitivity index have been evaluated under operating conditions and compared with those of theoretical conditions. Then the influence of the sensitivity index variations on the performance of structures has been studied. This study was carried out on some modules of the Qazvin network. The results indicated that the hydraulic sensitivity of these off-takes varies under operating conditions. In some cases, variations were estimated to be more than 100%. The range of discharge variations was twice the predefined acceptable value (20%) in some offtakes. آبگیر، آنالیزحساسیت، بهره‌برداری، سازه آبیاری، مدول تیغه‌ای Off-take, Sensitivity analysis, Operation, Irrigation structure, Baffle module. 121 137 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-326&slc_lang=fa&sid=1 A. Montazar علی اصغرمنتظر Yes S. Kouchakzadeh صلاح کوچک زاده No A. Liaghat عبدالمجید لیاقت No M. H. Omid محمدحسین امید No