fa فرمولاسیون و تولید سس‌های سالاد کم کالری عمومی Ggeneral پژوهشي Research سس‌های سالاد کم کالری گروهی از فرآورده‌های غذایی به صورت امولسیون روغن در آب می‌باشند که میزان روغن در آنها به طور قابل توجهی کاهش یافته است. این کاهش روغن باعث کاهش ویسکوزیته و نامناسب شدن بافت می‌شود که برای رفع آن باید از جایگزین‌های روغن استفاده شود. در این پژوهش از مالتودکسترین و صمغ زانتان برای جایگزینی بخشی از روغن در دو نوع سس سالاد کم کالری-یکی مایونز و دیگری سس سالاد ایتالیایی- استفاده گردید. فرمولاسیون‌های مختلفی از این دو محصول با نسبت‌های متفاوتی از روغن، صمغ و مالتودکسترین در درجه حرارت‌های مختلف تهیه شدند. ویسکوزیته 140-50 پاسکال ثانیه برای مایونز و 15-2 پاسکال ثانیه برای سس سالاد ایتالیایی به عنوان شاخص مثبت انتخاب شد و نمونه‌هایی که در این محدوده قرار داشتند تحت آزمون‌های چشایی و میکروبی قرار گرفتند. نتایج نشان دادند که در فرمولاسیون مایونز ، افزایش هم‌زمان سه متغیر روغن، مالتودکسترین و صمغ، ویسکوزیته بالایی ایجاد می‌کند، ولی دما نقش کمی در خصوصیات محصول تولیدی دارد. در سس سالاد ایتالیایی افزایش صمغ ایجاد ویژگی شبه پلاستیک می‌کند که مطلوب نیست ولی نقش دما در ویژگی‌های محصول مهم است. اگرچه مایونز تولیدی از کیفیت نسبتاً مناسبی برخوردار بود ولی نمونه‌های سس سالاد ایتالیایی تولید شده نسبت به نمونه معمولی این سس در بازار کاملاً برتری نشان دادند. Low calorie salad dressings are oil-in-water emulsion products, in which the oil content has been substantially decreased. This decrease, however, is accompanied by reduction in the viscosity hence, an undesirable texture. To overcome this, oil replacers are generally used. In this research, maltodextrin and xanthan gum were used to replace part of the oil in the production of two kinds of salad dressings mayonnaise and three Italian salad dressing. Various formulations of these products with varying amounts of oil, maltodextrin and gum at different temperatures were produced. Viscosities in the range of 50-140 Pa.s for mayonnaise and 2-15 Pa.s for Italian dressing were accepted as positive criteria and samples in these ranges were chosen for organoleptic and microbial tests. The results showed that in the formulation of mayonnaise, simultaneous increase in the amount of oil, maltodextrin and gum created a high viscosity, but the temperature did not play any significant role. In the Italian salad dressing, the increase in the amount of gum was accompanied by development of pseudoplastic characteristics which was not desirable, hawever, the effect of temperature on providing acceptable texture was found to be important. Although the formulated mayonnaise enjoyed a fairly acceptable quality, the Italian salad dressing samples, were ranked superior to the common Italian salad dressing available in the Iranian market. . سس سالاد کم کالری، مایونز، سس سالاد ایتالیایی، صمغ زانتان، مالتودکسترین Low calorie, Mayonnaise, Italian salad dressing, Xanthan gum, Maltodextrin. 181 191 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-331&slc_lang=fa&sid=1 Sh. Amirkavei شیوا امیر کاوئی Yes H. Fatemi حسن فاطمی No M. A. Sahari محمد علی سحری No