fa واکنش مرغهای تخمگذار به تغییرات کلسیم و مکمل ویتامین D3 عمومی Ggeneral پژوهشي Research این آزمایش به منظور مطالعه اثر پنج سطح 06/3، 23/3، 4/3، 57/3 و 74/3 درصد کلسیم و سه سطح 2000، 2200 و 2400 واحد بین‌المللی در کیلوگرم جیره ویتامین ₃ Dبر خصوصیات تولیدی مرغهای تخمگذار به اجرا درآمد. آزمایش در یک طرح کاملاً تصادفی در قالب آزمایش فاکتوریل 3 × 5 که جمعاً 15 تیمار آزمایشی را تشکیل دادند، صورت گرفت. 240 قطعه مرغ 26 هفته‌ای لگهورن سفید از سویه‌های لاین 36 W به 60 واحد آزمایشی تقسیم شدند، به طوری که هر تیمار 4 تکرار داشت. مدت آزمایش 90 روز بود و در پایان آزمایش مرغها 38 هفته سن داشتند. نتایج نشان داد که سطوح کلسیم بر درصد تولید، مصرف غذا، بازده تخم مرغ و ضریب تبدیل غذا اثر معنی‌داری نداشت، ولی سطح 4/3 درصد کلسیم سبب افزایش معنی‌داری (05/0>P) در وزن تخم مرغ شد. ویتامین ₃ D اثر معنی‌داری روی وزن تخم مرغ، مصرف غذا و بازده تخم مرغ نداشت، اما با افزایش سطح ویتامین ₃ D، درصد تولید به طور معنی‌داری (05/0>P) افزایش و ضریب تبدیل غذا کاهش یافت. اثر متقابل کلسیم و ویتامین ₃ D بر وزن تخم مرغ و درصد تولید معنی‌دار بود (05/0>P). معادلات رگرسیون به دست آمده نشان داد که از کلسیم و ویتامین 3D جیره می‌توان صفات تولیدی را تخمین زد. An experiment was carried out to study the effect of different levels (3.06, 3.23, 3.4, 3.57 and 3.74%) of calcium and vitamin D₃ supplementation (2000, 2200 and 2400 IU/kg diet) on the performance of laying hens. In a completely randomized design and in a 5 × 3 (15 treatments) factorial arrangement, two hundred and forty (240) white leghorn laying hens strain Hy-Line W 36, 26 weeks old, were divided into 60 replicates, four hens per replicate. The experimental period lasted 90 days, until the hens reached 38 weeks of age. The results indicated that calcium levels did not have any significant effects on the percentage of egg production, feed consumption, feed conversion ratio and egg mass. Egg weight significantly (P < 0.05) increased at 3.4% Ca level. Vitamin D₃had no significant (P < 0.05) effects on egg weight, feed consumption and egg mass, but feed conversion ratio significantly (P < 0.05) decreased and percentage of egg production raised significantly (P < 0.05) due to added vitamin D₃. Interaction between vitamin D₃and calcium on egg weight and egg production was significant (P < 0.05). The regression equations indicated that performance traits can be estimated from calcium and vitamin D₃levels in diet. کلسیم ، ویتامین 3 D ، صفات تولیدی Calcium, Vitamin D3, Performance traits, Laying hens 105 113 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-34&slc_lang=fa&sid=1 M. Afsharmanesh محسن افشارمنش Yes J. Pourreza جواد پوررضا No