fa مقایسه روش‌های اندازه‌گیری میزان بهره‌برداری از گونه <i>Eurotia ceratoides</i> عمومی Ggeneral پژوهشي Research با توجه به سطح وسیع مراتع کشور و تنوع جوامع و تیپ‌های گیاهی آن، شناخت روش‌های صحیح، دقیق، کم هزینه و سریع جهت ارزیابی میزان بهره‌بردای از گونه‌های مرغوب مرتعی از اهمیت قابل توجهی برخوردار است. در این پژوهش، کارآیی روش‌های متداول ارزیابی میزان بهره‌برداری از گونه <em>E. ceratoides</em> در قرق حنا، واقع در شهرستان سمیرم مورد بررسی قرارگرفت. در این پژوهش میانگین‌های بهره‌برداری به دست آمده از روش‌های مختلف با میانگین بهره‌برداری به دست آمده از روش قفس‌های زوجی (شاهد) با استفاده از آزمون دانکن مقایسه گردید. هم‌چنین صحت، هزینه و سرعت روش‌های مطالعه شده نیز به کمک شاخص نسبت صحت به هزینه و تحلیل سلسله مراتبی (AHP) ارزیابی شد. نتایج به دست آمده نشان داد که میانگین به دست آمده از روش‌های واحد مرجع، طول سرشاخه، شاخص تولید، شمارش گیاه و شمارش ساقه دارای اختلاف معنی‌داری با میانگین روش شاهد بود، ولی روش شمارش ساقه در بین روش‌های مذکور سریع‌ترین و کم هزینه‌ترین روش می‌باشد ( آزمون دانکن، 05/0>P). میانگین بهره‌برداری به دست آمده از روش قبل و بعد از چرا و تخمین چشمی ( به صورت نمونه برداری مضاعف) در بین روش‌های مورد بررسی کمترین اختلاف را با میانگین روش شاهد داشت( آزمون دانکن، 05/0 >P) ولی نسبت به روش‌های دیگر پر هزینه و زمان‌بر می‌باشند. میانگین به دست آمده از روش ارتفاع - وزن علاوه بر آن‌که فاقد اختلاف معنی‌دار با میانگین روش شاهد بود، از لحاظ زمان و هزینه نیز در بین روش‌های مورد بررسی که از صحت قابل قبولی برخوردار بوده‌اند، سریع‌ترین و کم هزینه‌ترین روش بود ( آزمون دانکن، 05/0>P). The vast and diverse rangelands of Iran require the selection of appropriate methods for grazing intensity measurement in the different vegetation types. Methods can be compared on the bases of time and budget as well as their accuracy. In this study nine methods of the utilization measurement were conducted on the <em>E. ceratoides</em> stands of Hanna exclosure Semirom, Isfahan province. The duncan multiple range test was used to compare mean utilization percentages obtained from the different methods, with paired cage method data was used as control group. Analytical Hierarchy Process (AHP) was also used to compare methods for accuracy, time and budget. The means from reference unite, twig length, production index, plant count and stem count methods had significant (p<0.05) differences compared with control group but were comparatively time consuming and more expensive than other methods. The height-weight method resulted in an estimate with no significant difference with the control group. This method was also fastest and least expensive among methods with the accurate results (p<0.05). ارزیابی، میزان بهره‌برداری، E. ceratoides ، تحلیل سلسله مراتبی، صحت، هزینه Evaluation, Utilization percentage, Euratia cerataides , Analytical hierarchy process, Accuracy, Budget. 229 242 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-356&slc_lang=fa&sid=1 F. Amiri فاضل امیری Yes M. Bassiri مهدی بصیری No M. Iravani مجید ایروانی No