fa بررسی آزمایشگاهی مشخصات پرش هیدرولیکی در حوضچه آرامش واگرای معکوس با بلوک‌های میانی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">حوضچه‌های آرامش معمولاً در پایین‌دست سازه‌های هیدرولیکی به‌عنوان مستهلک‌کننده انرژی استفاده می‌شوند. ابعاد حوضچه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">های</span></span></strong> <strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">آرامش</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> به مشخصات پرش هیدرولیکی بستگی دارد. در مطالعه حاضر، پرش هیدرولیکی واگرای معکوس با به‌کارگیری بلوک</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی میانی و آبپایه انتهایی به‌صورت آزمایشگاهی بررسی و اثر میزان واگرایی دیواره</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی کانال، شیب کف معکوس و بلوک</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی میانی بر مشخصه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ها</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">ی پرش هیدرولیکی بررسی شد. در مجموع، آزمایش‌ها برای مقاطع مستطیلی با شیب کف معکوس 0، 0/25، 0/5 و 0/75 و زوایای واگرایی 3، 5 و 9 درجه و با قرار دادن بلوک‌های اتلاف</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">کننده</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> انرژی انجام شد. دامنه تغییرات مقادیر دبی و عدد فرود از 39 الی 81/7 لیتر بر ثانیه و 4/44 الی 56/8 بود. نتایج نشان داد بلوک‌های میانی طول نسبی پرش و نسبت عمق ثانویه را به‌ترتیب به میزان 18 درصد و 12 درصد کاهش می</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">دهد</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> (در مقایسه با حوضچه</span></span></strong><strong><span style="font-family:sakkal majalla;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> واگرای معکوس بدون بلوک). نتایج همچنین نشان داد به‌کارگیری بلوک‌های میانی و آبپایه انتهایی در جهش هیدرولیکی واگرای معکوس</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;">،</span></span></span></strong><strong><span style="font-family:b lotus;"><span style="font-size:11.0pt;"> منجر به پایدارسازی جهش و بهبود وضعیت ناپایداری جریان شده است.</span></span></strong><strong><span style="letter-spacing:-.3pt;"><span style="font-family:b lotus;"></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">Stilling basins have been used as an energy dissipater downstream of hydraulic structures. Dimensions of the stilling basins depends on hydraulic jump characteristics. In this research diverging hydraulic jump with an adverse slope using baffle blocks and an end sill have been studied experimentally and effect of diverging angle of the walls, adverse bed slope and baffle blocks on the hydraulic jump characteristics have been evaluated. Tests have been done for rectangular stilling basin with different bed slopes (0.025-0.05-0.075) and different diverging angle (3-5-9) degree and using baffle blocks. Discharge and Froude numbers considered to range from 39 to 81.7 lit/s and 4.44 to 8.56 respectively. Results have been indicated that the baffle blocks have been reduced sequent depth ratio and relative length of the jump 12% and 18% respectively (in comparison to diverging stilling basin with adverse slope without block). It was also found that baffle blocks and end sill could considerably improve the general condition and features of an expanding hydraulic jump with an adverse slope and could stabilize the position of this type and bi-stable situation of the flow.</div> آرامش واگرا, شیب کف معکوس, مشخصات هیدرولیکی پرش, بلوک‌های میانی Diverging stilling basin, Adverse bed slope, Characteristics of Hydraulic jump, Baffle blocks 299 311 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-917-2&slc_lang=fa&sid=1 Z. Eshkou زهرا اشکو z.eshkou@gmail.com No Shahrood University of Technology 1. گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود A. Dehghani امیر احمد دهقانی a.dehghani@gau.ac.ir Yes 2. Department of Water Engineering, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Gorgan, Iran. 2. گروه مهندسی آب، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان A. Ahmadi احمد احمدی a.ahmadi@shahroodut.ac.ir No 1. Department of Civil Engineering, Shahrood University of Technology, Sharood, Iran. 1. گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود