fa شناسایی و نحوه تشکیل کانی‌های رسی در خاک‌های منطقه فرخ‌شهر، استان چهار محال و بختیاری عمومی Ggeneral پژوهشي Research کانی‌های رسی اثر چشم‌گیری بر ویژگی‌های فیزیکو شیمیایی خاک‌ها دارند. این پژوهش برای شناسایی کانی‌های رسی به روش‌های مختلف، و نحوه تشکیل آنها در منطقه فرخ شهر استان چهارمحال و بختیاری انجام شده است. منطقه مورد بررسی دارای مساحت تقریبی 1300 هکتار بوده و رژیم رطوبتی و حرارتی آن به ترتیب زریک و مزیک است. لندفرم‌های این منطقه را مسیل، دشت‌سر، تپه و دشت دامنه‌ای تشکیل می‌دهند. پس از آزمایش‌های صحرایی و آزمایشگاهی، واحدهای نقشه‌برداری تعیین شد، و در نهایت پنج پروفیل شاهد انتخاب، و از افق‌های آنها نمونه‌برداری گردید. نمونه‌های رس از دو نمونه سنگ مادر کرتاسه و کلیه افق‌های خاک جداسازی و تحت بررسی‌های پراش پرتو ایکس(XRD)، میکروسکوپ الکترونی (TEM و SEM) و پرتو مادون قرمز(IR) قرار گرفتند. هم‌چنین، سطح ویژه و ظرفیت تبادل کاتیونی رس‌های خاک تعیین شد. نتایج گویای این است که کانی‌های ایلیت، اسمکتیت، کلریت، پالیگورسکیت و کائولینیت در تمامی خاک‌ها وجود دارند. با توجه به انباشته شدن پالیگورسکیت در عمق همراه با کربنات کلسیم ثانویه، اشکال کشیده آن در میکروسکوپ الکترونی، و نبود آن در مواد مادری، تنها منشأ پدوژنیک برای این کانی پیشنهاد می‌شود. ولی در مورد اسمکتیت دو منشأ مواد مادری و تشکیل از پالیگورسکیت را می‌توان در نظر گرفت. به احتمال زیاد کانی‌های ایلیت، کلریت و کائولینیت در خاک تنها از سنگ مادر به ارث رسیده‌اند. نتایج پرتو مادون قرمز نیز نتایج پراش پرتو ایکس و میکروسکوپ الکترونی را تأیید می‌کند. Clay minerals have considerable effects on physico-chemical properties of soils. Using different techniques, mineralogy of silicate clays and their formation were investigated in selected soils from Chaharmahal and Bakhtiari Province. The study area is about 1300 ha and its soil moisture and temperature regimes are xeric and mesic, respectively. Geomorphologically, the area consists of different landforms including pediments, outwash, hills and piedmont plain. After field and laboratory studies, five representative pedons were selected in previously determined mapping units and samples were taken for the analyses required. Clay particles from two surrounding rock formations and selected soil samples were separated and examined by electron microscopy (SEM and TEM), X-ray diffraction and infrared techniques. Illite, smectite, chlorite, palygorskite and kaolinite were present in all the soils. Considering the fact that palygorskite was not observed in nearby rock formations, this mineral is probably formed by pedogenic processes. Smectite, on the other hand, has been inherited from parent materials and also transformed from palygorskite. Other minerals had been probably inherited from parent materials. Infrared spectra confirm the X-ray diffraction and submicroscopic results. کانی‌های رسی، پراش پرتو ایکس، میکروسکوپ الکترونی، پرتو مادون قرمز Clay minerals, X-ray diffraction, Electron microscope, Infrared. 73 90 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-385&slc_lang=fa&sid=1 M. H. Salehi محمد حسن صالحی Yes H. Khademi حسین خادمی No M. Karimian Eghbal مصطفی کریمیان اقبال No