Journal of Water and Soil Science
علوم آب و خاک
jwss
Agriculture
http://jstnar.iut.ac.ir
0
user
2476-3594
2476-5554
10.47176/jwss
fa
jalali
1382
1
1
gregorian
2003
4
1
7
1
online
1
fulltext
fa
بررسی تنوع ژنتیکی و تجزیه عاملها برای ویژگیهای زراعی در گندم دوروم
Study of Genetic Variation and Factor Analysis of Agronomic Traits in Durum Wheat
عمومی
Ggeneral
پژوهشي
Research
تنوع ژنتیکی 300 ژنوتیپ گندم دوروم مشتمل بر ارقام بومی و ارقام و لاینهای خارجی تهیه شده از سیمیت و ایکاردا، در مزرعه پژوهشی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان در سال زراعی 79-1378 ارزیابی گردید. در این آزمایش از صفات روز تا سنبلهدهی، روز تا رسیدگی، ارتفاع بوته، طول سنبله، شمار دانه در سنبله، وزن دانه در سنبله، شمار سنبله در متر مربع، وزن هزار دانه، وزن حجمی، عملکرد بیولوژیک، عملکرد دانه و شاخصبرداشت استفاده شد. محاسبات آماری دادهها شامل ضرایب همبستگی ساده، رگرسیون گام به گام روی صفات زراعی مهم، تجزیه به عاملها و تجزیه خوشهای صفات و ژنوتیپها بر اساس صفات زراعی بود.
نتایج نشان داد که تنوع ژنتیکی چشمگیری برای صفات مورد بررسی، و به ویژه عملکرد دانه، شاخص برداشت، شمار سنبله در واحد سطح و شمار دانه در سنبله وجود دارد. عملکرد دانه با صفات شاخص برداشت، عملکرد بیولوژیک، تعداد روز تا رسیدگی، شمار دانه در سنبله و وزن دانه در سنبله همبستگی مثبت و معنیداری داشت. در تجزیه عاملها، شش عامل پنهانی شناسایی شد، که جمعاً 7/76 درصد از کل تنوع دادهها را توجیه میکردند. این عوامل در ارتباط با پتانسیل انتقال، جنبههای مختلف مخزن گیاه، روابط مخزن و مصرف، قامت گیاه و پتانسیل تولید پنجه بودند. تجزیه خوشهای، ژنوتیپها را در شش گروه تقسیم نمود. همه گروهها اختلاف معنیداری از نظر تمامی صفات زراعی مورد بررسی با یکدیگر نشان دادند. مقایسه میانگین صفات در گروههای حاصله نشان داد که ژنوتیپهای موجود در گروه پنجم و در پی آن گروه ششم، بیشترین میزان عملکرد دانه و شاخص برداشت را دارند، که در اهداف بهنژادی شایان توجه میباشند.
Genetic variation of 300 genotypes of durum wheat comprising CIMMYT/ICARDA and Iranian germplasm was evaluated in 1999-2000 at Researh Farm of College of Agriculture, Isfahan University of Technology located at Lavark, NaJaf-Abad. Days to heading, days to maturity, plant height, spike length, grain weight per spike, number of grain per spike, number of spikes per m<sup>2</sup>, 1000-grain weight, test weight, grain yield, biological yield, and harvest index were recorded. Coefficients of correlation, step-wise regression, factor analysis and cluster analysis of characters and genotypes were conducted using the studied traits. Results indicated that considerable genetic variations exist for the traits and, in particular for grain yield, harvest index, number of spikes per unit area and number of grain per spike. Grain yield had a positive and significant correlation with days to heading, days to maturity, number of grain per spike and grain weight per spike. Factor analysis for the genotypes detected 6 factors, which explained 76.7 percent of the total variation among data. These factors basically involved potential of assimilate distribution, different aspects of plant storage, source-sink relationships, plant height and tillering potential. Cluster analysis was similar to factor analysis in grouping the characters. According to cluster analysis, the genotypes were calssified into 6 clusters with significant differences among all groups. Mean comparisons of traits in these groups showed that genotypes of groups 5 and 6 were superior in grain yield and harvest index and are beneficial to the local durum breeding objectives.
گندم دوروم، اجزای عملکرد دانه، تجزیه به عاملها، تجزیه خوشهای
Durum wheat, Grain yield components, Factor analysis, Cluster analysis.
115
127
http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-388&slc_lang=fa&sid=1
M. Golabadi
مریم گلآبادی