fa آثار منبع دانه گرده و گرده‌افشانی دو گانه بر تشکیل میوه و نمو خشک میوه پسته عمومی Ggeneral پژوهشي Research آزمایش‌هایی در طول سال‌های 76-1375 در منطقه نوق رفسنجان به‌منظور بررسی تأثیر نوع گرده و گرده افشانی دوگانه بر تشکیل و رشد و نمو میوه پسته به‌اجرا درآمد. در آزمایش اول رقم اوحدی با ترکیبی دو گانه از گرده‌های بنه، آتلانتیکا و سلطانی (پسته اهلی) گرده افشانی گردید. در آزمایش دوم رقم اوحدی به‌وسیله گرده گونه‌های بنه، آتلانتیکا، گلخونگ، سلطانی (پسته اهلی) به‌طور جداگانه گرده افشانی گردید. نتایج آزمایش گرده افشانی دو گانه نشان داد که وزن خشک میوه، بذر و تشکیل میوه به میزان زیادی تحت تأثیر گرده اول قرار گرفتند. گرده گونه‌های وحشی، وزن مغز، درصد خندانی را کاهش و پوکی و بدفرمی را در رقم اوحدی افزایش دادند. نتیجه گرفته شد که اثر بخشی گرده اول بر تشکیل میوه، وزن خشک میوه و نمو بذر مستقل از گرده دوم می‌باشد و نوع گرده اول به‌میزان زیادی تعیین کننده تشکیل میوه در پسته است. هم چنین ثابت شد که گرده پسته اهلی مهم‌ترین منبع دانه گرده برای ارقام پسته می‌باشد. Experiments were conducted during 1996-1997 in Nough of Rafsanjan to evaluate double pollination on fruit set and development of pistachio nut. In the first experiment, Owhadi cultivar was pollinated by a combination of pollen from Beneh (<em>P. mutica</em> F&M), Atlantica (<em>P. atlantica</em> Desf) and Soltani (<em>P.vera</em> L.). In the second experiment, Owhadi cultivar was pollinated by pollen from Beneh, Atlantica and Khinjuk (<em>P. Khinjuk</em>). The results showed that in the double pollination experiment, the nut, kernel and fruit set were affected more by the first pollen than by the second one. Pollen from the wild pistachio species reduced kernel weight, number of split nuts but increased percentage of the deformity and blank nuts in Owhadi. It was concluded that the effectiveness of the first pollen on fruit set, nut and kernel development was independent of the second one. The pollen of <em>P. vera</em> proved to be the best pollen source for pistachio cultivars. گرده افشانی دوگانه، بنه، آتلانتیکا، گلخونگ، سلطانی Double pollination, Beneh, Atlantica, Khinjuk, Soltani. 39 48 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-403&slc_lang=fa&sid=1 M. Rahemi مجید راحمی Yes A. Haj Abdollahi عباس حاج عبدالهی No