fa کاربرد لجن کنورتور اسیدی شده (ضایعات کارخانه فولاد) به عنوان کود آهن در خاک‌های آهکی عمومی Ggeneral پژوهشي Research امکان استفاده از لجن کنورتور، یک محصول فرعی صنایع فولاد، به عنوان کود آهن بررسی شد. حدود 64 درصد وزن این ماده را اکسیدهای دو و سه ظرفیتی آهن و بقیه را به‌طور عمده عناصری مانند کلسیم، سیلیسیم، منگنز، پتاسیم و فسفر تشکیل داده است. این پژوهش به صورت یک آزمایش انکوباسیون در سه خاک آهکی و با نمونه‌های 400 گرمی در رطوبت ظرفیت مزرعه و دمای اتاق به مدت دو ماه انجام شد. تیمارها شامل سطوح مختلف لجن کنورتور(0، 4و8 درصد)، لجن همراه با گوگرد عنصری وتیوباسیلوس و لجن اسیدی شده بودند. نمونه برداری از تیمارها در زمان‌های 1، 10، 30و 60 روز پس از شروع آزمایش صورت گرفت. نتایج آزمایش نشان داد که کاربرد لجن کنورتور باعث افزایش مختصری در pH خاک شد ولی در عین حال قابلیت جذب آهن خاک را افزایش داد. مقدار افزایش به‌طور عمده متناسب با مقدار لجن مصرفی بود. اسیدی کردن لجن کنورتور باعث افزایش چشم‌گیری در قابلیت جذب آهن خاک شد ولی مقدار قابل جذب این عنصر عموماً با گذشت زمان کاهش یافت. استفاده از لجن کنورتور همراه با گوگرد عنصری قابلیت جذب آهن ومنگنز خاک‌ها را در مقایسه با تیمار‌های لجن به تنهایی افزایش داد. هم‌چنین استفاده از لجن کنورتور به تنهایی و همراه باگوگرد عنصری واسیدسولفوریک باعث افزایش مختصری در قابلیت جذب فسفر خاک‌ها شد. با توجه به نتایج این پژوهش می‌توان دریافت که لجن کنورتور فولادسازی پتانسیل کاربرد به‌عنوان کود آهن در خاک‌های آهکی را داراست هرچند که انجام پژوهش‌های بیشتر گلخانه‌ای ومزرعه‌ای به‌منظور بررسی این موضوع مورد نیاز است. The possibility of using a steel plant by-product (converter sludge) as an iron fertilizer was investigated. This compound consists of 64% Fe oxides. Considerable amounts of elements such as Ca, Si, Mn, P, and K are also present in the sludge. To study the converter sludge, an incubation experiment was carried out on three calcareous soils. Treatments were 0, 4, and 8 percent of converter sludge mixed with soils plus mixtures of 4% converter sludge with elemental sulfur, thiobacillus inoculum and sulfuric acid. Soil samples (400 g) were kept at field capacity and room temperature in capped, aerated plastic containers for two months. Sub-samples were taken at 1, 10, 30, and 60 days of incubation and analyzed for Fe, Mn, Zn, P, and K contents as well as EC and pH. Results showed that converter sludge increased significantly extractable Fe proportional to the rate of sludge used. Sulfuric acid application increased Fe availability significantly, but the availability of this nutrient generally decreased with the incubation time. Application of the sludge also increased the pH slightly at the beginning of incubation. Elemental sulfur and sulfuric acid application increased Fe and Mn availability significantly. Application of the sludge without and with elemental sulfur and sulfuric acid slightly increased availability of P. The results of this study revealed that converter sludge might be used as an iron fertilizer. However, further investigation in greenhouse and field experiments is needed. کلروز آهن، لجن کنورتور فولاد، کود آهن Fe chlorosis, Steel plant converter sludge, Iron fertilizer. 61 72 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-405&slc_lang=fa&sid=1 A. Abbaspour علی عباس پور Yes M. Kalbasi محمود کلباسی No H. Shariatmadari حسین شریعتمداری No