fa تخمین روندهای فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی برخی ار صفات مربوط به رشد در گوسفند بختیاری عمومی Ggeneral پژوهشي Research در این پژوهش از تعداد 14322 رکورد مربوط به صفات رشد 2387 رأس گوسفند پرورش یافته در ایستگاه پرورش و اصلاح نژاد گوسفند بختیاری در طی ‌‌‌‌‌‌‌‌سال‌ها‌ی 1368 تا 1376 برای برآورد روند تغییرات فنوتیپی، ژنتیکی و محیطی بر اساس مدل دام برای بره‌ها، ‌‌‌‌‌‌‌قوچ‌ها‌ و میش‌ها استفاده شد. روند ژنتیکی وزن تولد، وزن شیرگیری، وزن شش ماهگی، افزایش وزن روزانه از تولد تا شیرگیری، از شیرگیری تا شش ماهگی و از تولد تا شش ماهگی به ترتیب برای میش‌ها به عنوان نشان‌دهنده سطح ژنتیکی گله (9/2 <span style="FONT-SIZE: 12pt FONT-FAMILY: ">±</span>) 2/12، (5/<span style="FONT-SIZE: 12pt FONT-FAMILY: ">±</span>5) 6/19، (<span style="FONT-SIZE: 12pt FONT-FAMILY: "Times New Roman" mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA">±</span>7/8) 7/28، (<span style="FONT-SIZE: 12pt FONT-FAMILY: 'Times New Roman' mso-fareast-font-family: 'Times New Roman' mso-ansi-language: EN-US mso-fareast-language: EN-US mso-bidi-language: FA">±</span>0/04) 15/0، (<span style="FONT-SIZE: 12pt FONT-FAMILY: ">±0</span>/05) 06/0 و (04/0<span style="FONT-SIZE: 12pt FONT-FAMILY: ">±</span>) 14/0 گرم در سال برآورد گردید. بنابراین بیشترین میزان پیشرفت ژنتیکی گله مربوط به صفت وزن 6 ماهگی (7/28 گرم در سال) و بعد از آن مربوط به وزن شیرگیری (6/19 گرم در سال) بود. هم‌چنین‌ نتایج در مورد میانگین میزان تغییرات ژنتیکی سالیانه مربوط به ‌‌‌‌‌‌‌قوچ‌ها‌ و بره‌ها نیز نشان داد که همین صفات به همین ترتیب بیشترین پیشرفت را داشته است. پیشرفت در این صفات را می‌توان مربوط به انتخاب مستقیم آنها توسط اندیس انتخاب در طی ‌‌‌‌‌‌‌‌سال‌ها‌ی تحقیق دانست. میانگین روند فنوتیپی و محیطی منفی دارای نوسان بود که می‌تواند مربوط به بدتر شدن وضعیت و شرایط محیطی به خصوص تغذیه گوسفندان به دلیل شرایط آب و هوایی نامساعد (خشک‌سالی) در طی ‌‌‌‌‌‌‌‌سال‌ها‌ پژوهش باشد. هم‌چنین‌ نتایج نشان می‌دهد که تغییر شرایط محیطی می‌تواند ارزشیابی ژنتیکی گله را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. In this study, 14322 growth trait records of 2387 sheep bred and reared in the Rearing and Breeding Station of Bakhtiari Sheep during 1989-1997 were used to estimate the phenotypic, genetic, and environmental trends for some of the growth traits using Animal Model for lambs, rams, and ewes. The genetic trend of birth weight, weaning weight, six month's weight, daily gain from birth to weaning, daily gain from weaning to six month and daily gain from birth to six month were 12.2 (+2.9), 19.6 (+5.5), 28.7 (+8.7), .15(+0.04), 0.06 (+0.05) and 0.014 (+0.04) gr. for ewes as an indicator of genetic level of the herd respectively. Also, average of the genetic change rate per year for rams and lambs were calculated. Overall, the maximum progress rate was for six-month body weight (28.7 gr. per year) and the next was weaning weight (19.6 gr. per year). The results for lambs and rams also showed that these traits had the same rank for the genetic progress. The progress could be due to direct selection for these traits in the selection index criterion although there were negative phenotypic and environmental trends during the study years. Negative phenotypic and environmental trends could be due to bad environmental conditions, especially to nutrition of the sheep in an unsuitable (drought) climate during the study years. . روند ژنتیکی، پیشرفت ژنتیکی، گوسفند بختیاری، مدل دام Genetic trend, Genetic progress, Bakhtiari sheep, Animal model. 125 133 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-409&slc_lang=fa&sid=1 M. Sargolzaei مهدی سرگلزایی Yes M. A. Edriss محمدعلی ادریس No