fa مقایسه تأثیر سه حشره‌کش و رهاسازی بال توری سبز [<i>Chrysoperla carnea</i><span dir=ltr> (Steph.)</span>] علیه سفید بالک گلخانه <span dir=ltr>(<i>Trialeurodes vaporariorum</i> West.)</span> عمومی Ggeneral پژوهشي Research سفیدبالک گلخانه (<em>Trialeurodes vaporariorum</em> West) یکی از آفات مهم گیاهان زراعی و زینتی در مزارع و گلخانه‌هاست، که عموماً با استفاده از سموم شیمیایی و عوامل کنترل بیولوژیک با آن مبارزه می‌شود. در این پژوهش، به طور جداگانه تأثیر رها سازی تخم بال‌توری سبز (<em>Chrysoperla carnea</em> Steph) درون کیسه‌های مخصوص به نام کرایزوبگ علیه پوره آفت در نسبت‌های رها سازی 1:1، 1:5، 1:10، 1:15 و 1:20 (شکار:شکارگر)، و نیز اثر سه حشره‌کش‌ کونفیدر (محلول غلیظ قابل حل در آب 35 درصد)، پرمترین (امولسیون 25 درصد) و دیمیلین (پودر قابل حل در آب 25 درصد)، به ترتیب در غلظت‌های 3/0 میلی‌لیتر، 3/0 میلی‌لیتر و 15/0 گرم در یک لیتر آب، بر جمعیت پوره‌های آفت روی گیاه گوجه فرنگی بررسی شد. در یک آزمایش، تخم بال‌توری در نسبت‌های مختلف روی 150 پوره از سنین مختلف آفت رها شد، و تیمار شاهد نیز شامل کیسه بدون تخم بود. یازده روز بعد، میزان مرگ و میر پوره‌های آفت در اثر شکارگری بال‌توری سبز محاسبه گردید. در آزمایش دیگر، تاثیر سه حشره‌کش فوق بررسی و در تیمار شاهد فقط آب پاشیده شد. هر دو آزمایش در چارچوب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار و در شرایط گلخانه با میانگین دمای5± 25 درجه سانتی‌گراد، رطوبت نسبی 50 تا 60 درصد و شرایط نوری 10 ساعت تاریکی و 14 ساعت روشنایی انجام شد. میانگین‌های داده‌ها با آزمون چند دامنه‌ای دانکن مقایسه شدند. نتایج نشان داد که یک بار رها سازی تخم بال‌توری سبز در نسبت 1:1، باعث حداکثر 42/52 درصد مرگ و میر در جمعیت پوره‌های آفت می‌شود، و رها سازی‌های دوباره شکارگر ضروری است. از میان سموم شیمیایی نیز با یک بار سم پاشی، حشره‌کش کونفیدر با بیشترین تأثیر، حدود 88 درصد مرگ و میر جمعیت آفت را در پی داشت. اگرچه تأثیر حشره‌کش بیشتر از رها سازی شکارگر بود، ولی هیچ کدام از دو روش باعث کنترل مؤثر آفت نشدند. بنابراین، به نظر می‌رسد در مبارزه با این آفت، اولاً کاربرد مجدد تیمارها مورد نیاز است، و ثانیاً احتمالاً تلفیق دو روش مبارزه شیمیایی و بیولوژیک باعث نتیجه بهتری خواهد شد. Greenhouse whitefly, <em>Trialeurodes vaporariorum</em> West. is one of the most important pests of the field crops and ornamental plants in greenhouses. Pest control is based on using chemical insecticides and biological control agents. In this study, the efficiency of the green lacewing, <em>Chrysoperla carnea</em> ( Steph.) with release ratios of 1:1, 1:5, 1:10, 1:15, and 1:20 (predator:prey) using eggs in chrysobag and the effect of three insecticides including Confidor (35% Sc), Permethrin (25% Ec) and Dimilin (25% Wp) at concentrations of 0.3 ml/l, 0.3 ml/l and 0.15 g/l in water, respectively, were investigated. In one experiment, the eggs of the green lacewing were released on tomato plants that were infested with 150 different nymphal instars of the pest. Control treatment included chrysobag whithout any egg. After 11 days, nymphal mortality was calculated. In insecticidal experiments, in control treatment, only water was sprayed. Both experiments were conducted in a randomized complete block design with four replications in a greenhouse with 25±5 °C, 50-60% RH and 14:10 LD period light conditions. The means of data were compared using Duncan Multiple Range Test. The results showed that the maximum nymphal mortality of 52.42% was due to the release ratio of 1:1 (predator:prey) however, this was not sufficient and did not control the pest population. The results of the chemical control also revealed that one application of Confidor caused the highest mortality about 88% that was more effective in reducing pest population compared with the release of predator eggs. Neither method had absolute control. In general, results indicated that to be more effective the two methods need to be applied more than once, and they must be combined into one or with other control methods. سفیدبالک گلخانه، بال‌توری سبز، نسبت رها سازی، کونفیدر، پرمترین، دیمیلین Greenhouse whitefly, Green lacewing, Release ratio, Confidor, Permethrin, Dimilin. 225 234 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-457&slc_lang=fa&sid=1 Z. Ahmadzadeh زینت احمدزاده Yes B. Hatami بیژن حاتمی No