fa بررسی کاربرد روش فازی (Fuzzy) در طبقه‌بندی خاک‌ها، مطالعه موردی: چشمه سفید کرمانشاه عمومی Ggeneral پژوهشي Research تغییردر ویژگی‌های خاک عمدتاً حالت پیوسته دارد. روشی که بتواند این پیوستگی را در نظر بگیرد، قادر به ارائه تصویر واقعی‌تری از الگوی پراکنش خاک‌ها چه در فضای رده‌بندی و چه در فضای جغرافیایی خواهد بود. منطق پیوسته فازی چنین دیدگاهی را فراهم می‌کند. در این مطالعه کارآیی این نگرش با انجام نوعی خوشه بندی فازی در یک زیر حوزه در غرب ایران مورد بررسی قرار گرفت. خوشه‌بندی از طریق کمینه سازی یک تابع عینی در تعیین درجه عضویت هر پدان در هر یک از کلاس‌ها با نمای فازی 15/1 تا 5/1 انجام گرفت. پس از تعیین اعتبار خوشه‌بندی تعداد بهینه کلاس‌ها برای زیر مجموعه‌های کل، ریخت شناختی و بافت به ترتیب 8، 4 و5 تعیین شد. نمودارهای درجات عضویت تخصیص یافته به هر پدان در نمای اراضی منطقه نشانگر وجود همپوشی بین کلاس‌ها و پیوستگی قابل توجه بود. با توجه به تمایز کم خاک‌های منطقه و شباهت زیاد خواص آنها، روش مذکور از حساسیت بالایی در تشخیص تیپ‌های مختلف خاک برخوردار است. به علاوه بین کلاس‌های فازی حاصله و شکل اراضی نیز ارتباط وجود داشت. کاربرد این روش در تهیه سیستم‌های طبقه‌‌بندی و نیز نقشه‌های پیوسته خاک با سطح نگرشی در حد پدان قابل بررسی است. Chenges in the soil characteristics is rather continuously. A method that takes this continuity into account would present a realistic pattern of soil distribution either in taxonomic or geographical space. The fuzzy set theory provides such an approach. In this study, the robustness of fuzzy clustering in soil pattern recognition was evaluated in a subcatchment of western Iran. The clustering carried out on the basis of minimization of an objective function in assigning membership values to each pedon in each fuzzy class. Fuzziness exponent values from 1.15 to 1.5 were used. The following validation of the resulted clusters (classes), optimal number of classes in whole, morphological and particle-size subsets were determined 8, 4, and 5 respectively. Plots of membership values across the landscape indicated class overlap and considerable contiguity. Considering low differentiation of these young soils and the high similarity among their properties, the method indicated a high capacity in recognizing different soil types over the study area. Furthermore, there was relationships between the soil fuzzy classes and landform. Thus, the method is capable in continuous classification, which could be so important in construction of continuous soil maps at low aggregation levels, e. g., pedon. تابع عینی، خوشه‌بندی فازی، طبقه‌بندی پیوسته، فضای رده‌بندی Objective function, Fuzzy clustering, Continuous classification, Taxonomic space. 55 69 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-503&slc_lang=fa&sid=1 P. Shekari پرویز شکاری Yes M. Baghernejad مجید باقرنژاد No