fa تأثیر تراکم بوته بر عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم و یک لاین ماش سبز<span dir-ltr> [<i>Vigna radiate</i> (L.) Wilczek]</span> در منطقه کرج عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور بررسی تأثیر تراکم‌های مختلف کاشت (10، 13، 20 و 40 بوته در مترمربع) بر عملکرد و اجزای عملکرد دو رقم ( پرتو و گوهر) و یک لاین (VC-1973A) ماش سبز [<em>Vigna radiata</em> (L.) Wilczek] آزمایشی در تابستان 1377 در موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر واقع در کرج انجام شد. این تحقیق به صورت آزمایش فاکتوریل بر مبنای طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار به مرحله اجرا درآمد. نتایج نشان داد که لاین VC-1973A بیشترین عملکرد دانه را به خود اختصاص داد و با توجه به زودرسی و هم زمان رسی نسبت به دو رقم دیگر برای برداشت مکانیزه ارجحیت دارد. تراکم کاشت بر عملکرد دانه ماش تأثیر بسیار معنی‌داری (01/0 > p) داشت، به طوری که تراکم‌های 20 و 10 بوته در مترمربع به ترتیب بیشترین (2221kg/ha) و کمترین (1650kg/ha) عملکرد دانه را تولید کردند. از میان اجزای عملکرد، تنها تعداد غلاف در بوته تحت تأثیر تراکم واقع شد. مطالعات مربوط به هم‌بستگی صفات نشان داد که تراکم با ارتفاع بوته و فاصله اولین غلاف از سطح زمین هم‌بستگی مثبت و با عملکرد دانه در بوته، شاخص برداشت و تعداد شاخه فـرعی و غلاف در بـوته هم‌بستگی مـنفی دارد. عـلاوه بـر ایـن به نـظر می‌رسد، تعداد غلاف در بوته که هم‌بستگی بالایی (88/0 = r ) با عملکرد دانه در واحد سطح دارد، مهم‌ترین جزء عملکرد ماش می‌باشد. In order to evaluate the effects of plant densities (10, 13, 20 and 40 plant/m² ) on the yield and yield components of two cultivars (Partow, Gohar) and a line (VC-1973A) of mungbean [<em>Vigna radiata</em> (L.) Wilczek] a field experiment was conducted at the Seed and Plant Improvement Institute (SPII) of Karaj in Summer 1998. This research carried out in a factorial experiment based on Randomized Complete Block Design (RCBD) with 4 replications. The results indicated that VC-1973A line had the highest grain yield. This line has superiority to other cultivars, due to the early and uniformity of seed maturity and easy mechanized harvest. Plant density has a significant effect (p<0.01) on the grain yield, in such a way that the densities of 20 and 10 plant/m² outyielded the highest (2221 kg/ha) and lowest (1650 kg/ha) grain yield respectively. Among the yield components, only the number of pods per plant indicated a significant difference due to the plant density. Correlation coefficient between attributes indicated that the plant height and height of first pod internode had a positive correlation with the plant density, while the correlation of the plant density with harvest index (HI), branch number and pod number per plant was negative. More over it seems that the pod number per plant is the most important components of mungbean’s yield, because it has a high (r = 0.88) and significant (p<0.01) correlation with the grain yield. ماش سبز ( Vigna radiata )‌، تراکم بوته، عملکرد، اجزای عملکرد، رقم Mungbean ( Vigna radiata ), Plant density, yield, Yield components, Cultivar. 111 121 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-506&slc_lang=fa&sid=1 M. Aghaalikhani مجید آقا علیخانی Yes A. Ghalavand امیر قلاوند No A. Ala افراسیاب علا No