fa تأثیر سطوح مختلف مکمل لیزین و پروتئین خام جیره بر عملکرد، خصوصیات لاشه و دفعازت جوجه‌های گوشتی عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور تعیین اثر سطوح مختلف اسید آمینه لیزین و پروتئین خام جیره بر عملکرد، خصوصیات لاشه و دفع ازت جوجه‌های گوشتی، آزمایشی با 240 قطعه جوجه گوشتی سویه تجارتی راس از سن یک تا 42 روزگی اجرا گردید. تیمارهای آزمایشی شامل سه سطح مکمل اسید آمینه لیزین در دوره آغازین و رشد ( صفر، 15/0 و 30/0 درصد ) و دو سطح پروتئین خام (84/17 و 84/20 درصد در دوره آغازین و 12/16 و 12/18 درصد در دوره رشد) با انرژی قابل سوخت و ساز 2900 کیلوکالری در کیلوگرم بود. نتایج نشان داد که کاهش پروتئین خام جیره، میزان افزایش وزن در دوره آغازین، دوره رشد و کل دوره را به طور معنی دار به ترتیب 6، 6/4 و 6/5 درصد کاهش داد (05/0 > P )، هم‌چنین مصرف خوراک در دوره آغازین به طور معنی داری کاهش یافت (05/0 > ‍P). کاهش پروتئین خام جیره، اثر معنی‌داری بر نسبت افزایش وزن به مصرف خوراک نداشت، ولی مقدار گوشت سینه را به طور معنی‌داری کاهش و درصد چربی حفره بطنی را افزایش داد (05/0 >‍P ). افزایش اسید آمینه لیزین در جیره مصرف خوراک در دوره آغازین، افزایش وزن و نسبت افزایش وزن به مصرف خوراک در دوره رشد و کل دوره را به طور معنی‌داری بهبود داد (05/0 > P ). افزایش اسید آمینه لیزین در جیره باعث افزایش معنی‌دار درصدگوشت سینه و ران گردید (05/0 > P) افزودن مکمل لیزین به جیره در دوره آغازین دفع ازت را به طور معنی داری کاهش داد (059/0 > P). هم‌چنین با کاهش پروتئین خام جیره در دوره آغازین دفع ازت به طور معنی‌داری کاهش یافت (05/0 > P). تیمارهای آزمایشی اثر معنی‌داری بر درصد تلفات نداشت. نتایج این آزمایش نشان داد که در صورت تأمین سایر اسیدهای آمینه محدود کننده در جیره، با افزودن مکمل لیزین می‌توان سطح پروتئین خام جیره را تا 3 درصد در دوره آغازین و تا 2 در صد در دوره رشد کاهش داد و این عمل تأثیر منفی بر بازده غذایی نداشت. An experiment was conducted with the male Ross broiler chicks from 1 to 42 days of age to test the effects of different dietary protein and lysine levels on performance, carcass characteristics, and N excretion. Treatment diets consisted of three levels of supplemental lysine in starter and grower period (0, 0.15, and 0.30 %) and the two levels of protein (20.84, 17.84 in starter, and 18.12, 16.12% in grower period) with 2900 Kcal ME/kg diet. The results indicated that the Reducing dietary protein decreased significantly the weight gain in starter, grower, and total period up to 6, 4.6, and 5.6%respectively (P<0.05). It also decreased the feed consumption in starter period (P<0.05). Decreasing dietary protein had no significant effect on gain to feed ratio and breast meat yield, but increased abdominal fat percentage significantly (P<0.05). Increasing dietary lysine increased the feed consumption in starter and weight gain, gain to feed ratio in grower and total period of the experiment (P<0.05). Increasing lysine in diet caused a significant increase in breast meat and tight yield, and percentage. Adding supplemental lysine reduced the N excretion in starter period significantly (P<0.059). N excretion reduced significantly by decreasing dietary protein (P <0.05). Dietary treatments had not significant effect on mortality percentage. The results of the present experiment indicated that with providing limiting amino acids and adding supplemental lysine to diet, the crude protein could be reduced up to 3 and 2 percent in starter and grower periods respectively. Reducing the crude protein had not adverse effect on the feed efficiency. لیزین، پروتئین، جوجه‌ گوشتی، لاشه، گوشت سینه Lysine, Protein, Broiler, Carcass, Breast meat. 171 180 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-510&slc_lang=fa&sid=1 M. Rezaei منصور رضائی Yes H. Nassiri Moghaddam حسن نصیری مقدم No J. Pourreza جواد پور رضا No H. Kermanshahi حسن کرمانشاهی No