fa اثرات آلودگی خاک به کادمیوم بر توان گره‎‎‎‎‎‎‎زایی و تثبیت نیتروژن سویه‎های بومیسینوریزوبیوم ملیلوتی (<i>Sinorhizobium meliloti</i>) عمومی Ggeneral پژوهشي Research فلزات سنگین به دلیل آثار بازدارنده‎ای که بر رشد و فعالیت باکتری‌های ریزوبیوم و گیاهان لگوم میزبان آنها دارند، گره‎بندی و تثبیت نیتروژن سیستم‌های همزیستی را تحت تأثیر قرار می‎دهند. این تحقیق با هدف ارزیابی تأثیر تحمل سویه‎های ریزوبیوم به کادمـیوم در کاهش آثار سوء این فلز بر همزیسـتی سینوریزوبیوم ملیلوتی یونجه انجام شده است. بدین منظور، آزمایش گلخانه‌ای در قالب طرح بلوک‎های کامل تصادفی برنامه‎ریزی شد. تیمارهای این آزمون شامل 5 سطح کادمیوم (0، 2، 5، 10 و 20 میلی‎گرم در کیلوگرم خاک ) و شش تیمار مایه‎زنی با سویه‎های مختلف ریزوبیومی (حساس، نسبتاً متحمل و متحمل به کادمیوم) همراه با یک تیمار شاهد تلقیح نشده با باکتری بودند. در سطوح مختلف کادمیوم، آثار تلقیح گیاه یونجه با سویه‌های انتخابی بر تعداد گره‌های ریشه‎ای و مقدار کل نیتروژن اندام هوایی مورد مقایسه قرارگرفت. نتایج این پژوهش نشان داد که آلودگی خاک به کادمیوم حتٰی در سطح 2 میلی‎گرم بر کیلوگرم تأثیر قابل توجهی بر شاخص‌های همزیستی باکتری‌های سینوریزوبیوم ملیلوتی داشت و میزان این تأثیر بسته به میزان تحمل به کادمیوم سویه‎های مختلف، متفاوت بود. تأثیر کاهنده غلظت کادمیوم بر تعداد گره‎های ریشه‎ای و غلظت نیتروژن اندام هوایی گیاهان تلقیح شده با سویه‎های حساس به کادمیوم در مقایسه با سویه‎های مقاوم به ترتیب به حدود 41 و 29 درصد رسید. در این آزمون سویه R_95m از نظر توان گره‎زایی و جذب نیتروژن در سطوح مختلف کادمیوم به عنوان برترین سویه شناخته شد. Heavy metals have deleterious the effects on nodulation and N₂ fixation of Rhizobium- Legume symbiosis, due to their inhibitory effects on the growth and activity of both symbionts. This research has been undertaken to evaluate the effect of Cd tolerance of native rhizobial strains on diminution of the Cd detrimental effects on <em>Sinorhizobium meliloti</em>-alfalfa symbiosis. For this purpose, a greenhouse experiment was conducted based on Randomized Complete Block Design. The treatments in this experiment included: plants inoculation with 6 bacterial strains (sensitive, partially tolerant and tolerant to Cd), 5 levels of Cadmium (0, 2, 5, 10, 20 mg/kg soil) and non-inoculated control. In different levels of Cd, the effects of bacterial inoculation on root nodule number and total amount of nitrogen in plant shoot were compared. The results indicated that soil pollution by Cd even at 2 mg/kg had significant effect on symbiotic properties of rhizobial strains, and according to Cd tolerance of various strains, the mentioned effect was different. Decreasing effect of Cd concentration on root nodules and nitrogen concentration in plants that were inoculated with sensitive strains in comparison with plants inoculated with tolerant strains was 68.31% and 40.8%, respectively. In this research, R_95m was introduced as the best strain because of its ability for nodulation and nitrogen fixation. تثبیت نیتروژن، سینوریزوبیوم ملیلوتی، کادمیوم، گره‎زایی Nitrogen fixation, Sinorhizobium meliloti , Cadmium, Nodulation. 153 163 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-529&slc_lang=fa&sid=1 M. Sepehri مژگان سپهری Yes N. Saleh Rastin ناهید صالح راستین No H. Asadi Rahmani هادی اسدی رحمانی No H. Alikhani حسینعلی علیخانی No