fa اثر تنش خشکی بر تجمع پرولین و تغییرات عناصر در یونجه‌های یزدی، نیکشهری و رنجر<span dir=ltr>( <i>Medicago sativa</i> L.)</span> عمومی Ggeneral پژوهشي Research خشکی از جمله تنش‌های محیطی مهم است که بر رشد و نمو گیاهان اثر می‌گذارد. برای شناسایی مکانیزم‌های مقاومت به تنش خشکی در یونجه آزمایشی در محیط هیدروپونیک با 4 سطح مختلف پتانسیل‌های اسمزی حاصل از PEG شامل صفر، 4- ، 8- و 12- بار انجام شد. از ژنوتیپ‌های یونجه یزدی، نیکشهری و رنجر، که بر اساس شاخص‌های مورفولوژی به ترتیب به عنوان مقاوم، نیمه مقاوم و حساس دسته‌بندی شده بودند، در این مطالعه استفاده شدند. پس از چهار هفته از گیاهان کشت شده در محیط هیدروپونیک نمونه برداری و میزان پرولین و عناصر کلسیم، پتاسیم و سدیم آنها اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که با افزایش تنش خشکی بر میزان تجمع پرولین در اندام‌های مختلف افزوده می‌شود، ولی میزان آن در ژنوتیپ‌ها و اندام‌های مختلف یونجه، متفاوت بود. تنش اسمزی موجب افزایش میزان تجمع پرولین در برگ نسبت به سایر اندام‌های گیاه و افزایش معنی‌دار غلظت عناصر پتاسیم، سدیم و کلسیم در اندام‌های گیاه شد. در حالی که نسبت پتاسیم به سدیم در اندام‌های هوایی و ریشه، با افزایش تنش خشکی کاهش یافت. بر اساس نتایج مرفولوژی و بیوشیمیایی از این آزمایش یونجه یزدی به عنوان ژنوتیپ مقاوم به تنش اسمزی در مقایسه با سایر ژنوتیپ‌ها مشخص شد Drought stress is one of the most important environmental stresses in reduce of growth and plants production. Determination of resistance mechanisms to environmental stress in plant improvement is very important. In order to , experiment with osmotic potentials of PEG (zero (control), -4, -8 & -12 bar) and alfalfa genotypes was done. The selected alfalfa genotypes namely, Yazdi(tolerant), Nikshahri(moderate) and Ranger(sensitive) were grown in hydroponic culture. After 4 weeks, they were harvested in order to determination of proline accumulation and Ca⁺², K⁺ and Na⁺ concentration. The data showed with increasing of drought stress, proline accumulation were increased, but its rate was different among genotypes and organelles. Concentrations of K⁺, Na⁺ and Ca²⁺ increased with increasing of osmotic stress and there was significant different between genotypes. The K⁺/Na⁺ ratio in the shoots and roots of plant was decreased, when drought stress increased. Morphological and biochemical data showed Yazdi genotype was more tolerant to drought stress in compare with studied genotypes. خشکی، PEG، یونجه، Medicago sativa،پرولین، عناصر غذایی Drought, PEG, Alfalfa, Medicago sativa L. , proline, Mineral nutrient. 165 175 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-530&slc_lang=fa&sid=1 M. Akhondi مهدی آخوندی Yes A. Safarnejad عباس صفرنژاد No M. Lahouti مهرداد لاهوتی No