fa ارزیابی مدل MSM و استفاده از آن برای پیش‌بینی محصول و آب مورد نیاز ذرت علوفه‌ای جهت کاشت در یک محدوده زمانی مناسب عمومی Ggeneral پژوهشي Research با پیشرفت علم رایانه، محققین امور کشاورزی با شبیه‌سازی رشد گیاهان و عوامل مؤثر بر رشد آنها گامی مهم در جهت مدیریت تولید برداشتند. با کاربرد این مدل‌ها ضمن کاستن از هزینه‌های سنگین طرح‌های متعدد، بسیاری از عوامل مؤثر بر رشد را نیز به راحتی می‌توان بررسی نمود. از جمله این عوامل تعیین زمان کاشت مناسب می‌باشد. در این تحقیق برای واسنجی و سنجش اعتبار مدل شبیه سازی رشد ذرت (MSM) جهت تخمین ماده خشک تولیدی، آزمایشی در اراضی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز در سال‌های 1382 و 1383 انجام گرفت. آزمایش‌ها شامل 4 تیمار آب و 3 تیمار کود نیتروژن در غالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی پیاده شدند. تیمارهای آبیاری شامل I2، I3. I4 و I1 بودند که عمق آب آبیاری به ترتیب برابر بیست درصد بیشتر از نیاز بالقوه، برابر نیاز بالقوه، بیست درصد و چهل درصد کمتر از نیاز بالقوه ذرت بودند. تیمارهای نیتروژن شامل N2، N3 و N1 بودند که به ترتیب برابر 300، 150 و صفر کیلوگرم نیتروژن خالص بر هکتار بودند. مدل با داده‌های سال اول کشت برای آبیاری جویچه‌ای واسنجی شد. با استفاده از داده‌های مستقل سال دوم اعتبار مدل برای پیش‌بینی ماده خشک مورد تأیید قرار گرفت. از مدل واسنجی و تأیید شده (MSM)، برای تعیین محدوده زمانی مناسب کاشت، میزان آب مورد نیاز برای زمان‌های مختلف کاشت و افزایش سطح زیر کشت ذرت علوفه‌ای استفاده شد. محدوده زمانی مناسب کاشت ذرت علوفه‌ای در اراضی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز از تاریخ 20 اردیبهشت ماه تا تاریخ 10 تیر ماه تعیین شد. با اعمال مدیریت تاریخ کاشت پیشنهادی در این پژوهش، در شرایط محدود بودن آب، سطح زیر کشت ذرت علوفه‌ای 90/17 درصد و علوفه تولیدی به مقدار 90/1 تن بر لیتر بر ثانیه افزایش یافت. Agricultural investigations use computer models for simulation of crop growth and field water management. By using these models, the effects of plant growth parameters on crop yields are simulated, hence, the experimental costs are reduced. In this paper, the model of MSM (Maize Simulation Model) was calibrated and validated for the prediction of maize forage production at Agricultural College, Shiraz University in 1382 and 1383 by using maize forage yield under furrow irrigation with four irrigation and three nitrogen treatments. Irrigation treatments were I4, I3, I2, and I1, with the depth of water 20% greater than, equal to, 20% and 40% less than potential crop water requirements, respectively. Nitrogen treatments were N3, N2, and N1, with the application of N as urea equal to 300, 150, and 0 kg N ha^-1, respectively. After calibration and validation of MSM, it was used to estimate suitable planting dates, forage yield and net requirement of water discharge for planting at different dates. The results indicated that the net requirement of water discharge was reduced by gradual planting at different planting dates. By considering different planting dates for maize, from Ordibehest 20th to Tir 10th, the planting area might be increased 17.9%, compared with single planting date on Ordibehesht 30th under a given farm water discharge and full irrigation. مدلMSM، واسنجی مدل، سنجش اعتبارمدل، ذرت علوفه‌ای، تاریخ کاشت، محدودیت آب MSM model, Model calibration, Model validation, Maize forage, Planting date, Limited water. 83 96 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-568&slc_lang=fa&sid=1 A. Majnooni-Heris ابوالفضل مجنونی هریس Yes Sh. Zand-Parsa شاهرخ زند‌پارسا No A. R. Sepaskhah علیرضا سپاسخواه No A. A. Kamgar-Haghighi علی‌اکبر کامگار حقیقی No