fa بررسی ابعاد ظاهری دنبه و ارتباط آنها با وزن دنبه در گوسفند نژاد لری بختیاری عمومی Ggeneral پژوهشي Research در این پژوهش ابعاد ظاهری دنبه (عرض بالا، عرض وسط، عرض پایین، طول، طول شکاف، عمق و محیط بالا)، وزن دنبه و ارتباط بین آنها روی تعداد 724 رأس گوسفند لری بختیاری بین سنین 3 ماهه تا 6 ساله، کشتار شده در کشتارگاه صنعتی جونقان واقع در استان چهار محال و بختیاری طی مدت 6 ماه (اواسط خرداد تا اواسط آذر) در سال 1382 مورد بررسی قرار گرفت. میانگین ابعاد ظاهری دنبه به صورت 83/15، 85/23، 73/24، 52/26، 96/14، 12/14 و 59/52 سانتی‌متر به ترتیب برای عرض بالا، عرض وسط، عرض پایین، طول، طول شکاف، عمق و محیط بالای دنبه برآورد گردید. وزن دنبه از 10/0 تا 60/20 با میانگین 71/2 کیلوگرم و درصد دنبه نسبت به لاشه گرم از 18/1 تا 18/37 با میانگین 87/11 درصد بود. تأثیر عوامل ثابت سن، جنس و وضعیت بدنی گوسفند بر روی صفات مورد بررسی کاملاً معنی‌دار (01/0< p) بود. میانگین حداقل مربعات همه صفات به جز درصد دنبه، با افزایش سن گوسفند، افزایش نشان داد. کمترین میانگین حداقل مربعات (s.e ±) وزن دنبه و درصد دنبه نسبت به لاشه گرم به ترتیب با 25/0 ±12/2 کیلوگرم و 72/0 ± 91/7 درصد برای گوسفندان دارای امتیاز وضعیت بدنی 1 (لاغر) و بیشترین آن به ترتیب با 56/0 ± 84/9 کیلوگرم و 63/1 ± 59/20 درصد برای گوسفندان دارای امتیاز وضعیت بدنی 5 (چاق) مشاهده شد. ضرایب هم‌بستگی میان ابعاد ظاهری دنبه و وزن دنبه مثبت و بالا و از 60/0 بین عرض بالای دنبه با وزن دنبه تا 83/0 بین محیط بالای دنبه و وزن دنبه برآورد گردید. اندازه محیط بالای دنبه 5/69 درصد از پراکنش در وزن دنبه را به خود اختصاص داد. نتایج این مطالعه نشان داد که وزن دنبه در گوسفند زنده نژاد لری بختیاری می‌تواند با اندازه‌گیری ابعاد ظاهری دنبه و صحت بسیار بالا (904/0 = r) برآورد شود. In this study external fat-tail dimensions (upper, middle and lower width, length, length of gap, depth and upper circumference) and fat-tail weights collected on 724 Lori-Bakhtiari sheep were used to study external fat-tail dimensions and their relationships with fat-tail weights. Sheep were 3 months to 6 years old and slaughtered at the industrial slaughter house of Joneghan in Chaharmohal and Bakhtiari province in 2003. The mean of fat-tail dimensions were estimated as 15.83, 23.85, 24.73, 26.52, 14.96, 14.12 and 52.59 cm for upper width, middle width, lower width, length, length of gap, depth and upper circumference, respectively. Fat-tail weight varied from 0.10 to 20.60 with overall mean of 2.71 kg. Fat-tail percentage varied from 1.18 to 37.18 with overall mean of 11.87 percent. The effects of fixed factors of age, sex and body condition of sheep on all of traits were highly significant (p<0.0001). The least square means of all traits except fat-tail percentage were increased with increasing age of sheep. Lowest least square mean (± s.e) of 2.12 ± 0.25 kg fat-tail weight and 7.91 ± 0.72% fat-tail were observed for sheep having body condition score of 1 and the highest least square mean with fat-tail weight of 9.84 ± 0.56 kg and fat-tail percentage of 20.59 ± 1.63 were observed for sheep having body condition score of 5. Estimation of correlation coefficients among external fat-tail dimensions and fat-tail weight were positive and varied from 0.60 between upper fat-tail width and fat-tail weight to 0.83 between upper circomference of fat-tail and fat-tail weight. Upper circumference of fat-tail accounted for %69.5 of variation of fat-tail weight. This study showed that fat-tail weight in live sheep of Lori-Bakhtiari could be estimated using external fat-tail dimensions with very high accuracy (r = 0.904). ابعاد ظاهری دنبه، وزن دنبه، هم بستگی، معادلات تابعیت، گوسفند لری بختیاری External fat-tail dimensions, Fat-tail weight, Correlation, Regression equations, Lori-Bakhtiari sheep. 445 456 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-597&slc_lang=fa&sid=1 M. Vatankhah محمود وطن خواه Yes M. Moradi-Sharbabak محمد مرادی شهربابک No A. Nejati-Javaremi اردشیر نجاتی جوارمی No S. R. Miraei-Ashtiani سیدرضا میرائ آشتیانی No R. Vaez-Torshizi رسول واعظ ترشیزی No