fa بررسی روابط صفات کمّی و کیفی در میوه برخی از ژنوتیپ‌های انار عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور بررسی مهم‌ترین صفات کمّی و کیفی میوه و اجزای آن و استفاده از این صفات برای گروه بندی ژنوتیپ‌های انار، آزمایشی با استفاده از 24 ژنوتیپ صورت گرفت. در این مطالعه 28 صفت کمّی و کیفی مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که تمام صفات مورد بررسی در محدوده ارقام معنی‌دار هستند که نشان دهنده تنوع در هر صفت می‌باشد. نتایج تجزیه هم‌بستگی ساده صفات، وجود هم‌بستگی‌های مثبت و منفی معنی دار بین برخی صفات مهم را نشان داد. هم‌چنین از تجزیه عامل برای تعیین تعداد عامل‌های اصلی استفاده شد. تجزیه عامل نشان داد که اغلب صفات مربوط به عصاره میوه و صفات دانه‌ها و هسته‌ها از اجزای تشکیل دهنده عوامل اصلی هستند. صفات مؤثر در هفت گروه عاملی قرار گرفتند که مجموعا 89 درصد از کل تغییرات را توجیه نمودند. در محدوده هر عامل صفات با ضرایب عاملی بالای 7/۰ به عنوان ضرایب عاملی معنی دار در نظر گرفته شدند. تجزیه کلاستر با استفاده از این هفت عامل انجام شد و ژنوتیپ‌ها در فاصله 9 به پنج گروه اصلی تقسیم شدند. گروه‌ها اغلب در صفت طعم میوه دارای تفاوت بودند و صفت نرم دانگی نیز در تشکیل کلاسترها مؤثر بود. علاوه بر این، با استفاده از سه عامل اصلی موقعیت ژنوتیپ‌ها در آنالیز تری پلات مشخص شد که ژنوتیپ‌های با طعم شیرین تر از ژنوتیپ‌های با طعم ملس و ترش از هم تفکیک گردیدند. In order to determine the most important quantitative and qualitative characteristics of pomegranate fruit and its components for categorizing the genotypes, a study was carried out using 24 genotypes. In this study 28 quantitative and qualitative characteristics of pomegranate fruit and seed were evaluated. Analysis of variance showed that all of the characteristics in examined genotypes were significant, showing high variability in characteristics. Results of simple correlation analysis showed the existence of significant, positive and negative correlations among some important characteristics. Also, factor analysis showed that most of fruit juice, aril and seed characteristics constituted the main factors. Effective characteristics categorized in seven factors accounted for 89% of total variance. For each factor, eigen value more than 0.7 was considered significant. Cluster analysis was performed using these seven factors and genotypes, in the distance of 9, were divided into 5 main clusters. These groups were mainly distinct in fruit flavor and soft seededness. Furthermore, by using three main factors, genotypes positions determined in 3-plot analysis, which distinguished sweeter genotypes from sweet-sour and sour genotypes. انار، صفات کمّی و کیفی، گروه بندی ژنوتیپ‌ها، آنالیز چند متغیره، تجزیه عامل Pomegranate, Quantitative and qualitative characteristics, Cluster analysis, Multivariate analysis, Factor analysis. 147 160 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-612&slc_lang=fa&sid=1 A. Sarkhosh علی سرخوش Yes Z. Zamani ذبیح اله زمانی No M. R. Fatahi Moghaddam محمد رضا فتاحی مقدم No A. Ebadi علی عبادی No A. Saie علی ساعی No S. Z. Tabatabaie سید ضیاالدین طباطبایی No M. R. Akrami محمد رسول اکرمی No