fa ارتباط قارچ‌های هم‌زیست اندوفایت با زودرسی و صفات وابسته به آن در گیاه فسکیوی بلند (.<i>Festuca arundinacea </i>Schreb) و فسکیوی مرتعی (.<i>Festuca pratensis </i>Huds) عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور بررسی نقش قارچ‌های هم‌زیست اندوفایت (<em>Neotyphodium coenophialum</em>) در القای زودرسی،چهار ژنوتیپ فسکیوی بلند و دو ژنوتیپ فسکیوی مرتعی در این آزمایش استفاده گردید. پس از انتخاب گیاهان سازگار با قارچ هم‌زیست اندوفایت، پنجه‌های هر ژنوتیپ به دو قسمت تقسیم شد و قارچ اندوفایت در یک بخش از پنجه‌ها با استفاده از مخلوط قارچ کش پروپیکونازول و فولیکور حذف گردید. پنجه‌های جدید از گیاهان حاوی اندوفایت و بدون اندوفایت هر ژنوتیپ، در قالب یک طرح بلوک کامل تصادفی درسه تکرار در مزرعه کشت گردیدند. صفات تعداد روز تا ظهور اولین خوشه، تعداد روز تا 50 درصد گرده‌افشانی، تعداد روز تا شروع رسیدگی فیزیولوژیک، تعداد خوشه در هر هفته، وزن کل بذر تولید شده، وزن بذر خالص و وزن بذر پوک در هر دو هفته یک بار روی این گیاهان اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که قارچ‌های اندوفایت قادرند ظهور خوشه، شروع رسیدگی و میزان عملکرد مرحله‌ای بذر را در گیاه فسکیوی بلند و فسکیوی مرتعی افزایش دهند. قارچ‌های اندوفایت به طور متوسط ظهور اولین خوشه را 2 روز جلو انداختند. هم‌چنین قارچ‌های هم‌زیست اندوفایت، تاریخ 50 درصد گرده‌افشانی وتاریخ شروع رسیدگی فیزیولوژیک را کاهش دادند. تعداد خوشه گیاهان حاوی اندوفایت نیز در هر هفته به صورت معنی دار بیشتر از گیاهان بدون اندوفایت بود. بررسی میزان عملکرد مرحله‌ای بذر گیاهان حاوی اندوفایت و بدون اندوفایت که برای هر دو هفته به صورت جداگانه انجام شد، نشان داد که قارچ‌های هم‌زیست اندوفایت هم‌زمان میزان کل بذر در هر مرحله، میزان بذر خالص و نیز میزان بذر پوک و بقایا را افزایش می‌دهند. ظاهراً افزایش بذر خالص، نشان دهنده برخی تغییرات فیزیولوژیک از جمله تغییرات احتمالی هورمون‌ها در گیاه است که شرایط بهتر دانه‌بندی را فراهم می‌کند. بدین ترتیب براساس تحقیق حاضر به نظر می‌رسد که قارچ‌های هم‌زیست اندوفایت قادر باشند منجر به القای زودرسی در گیاه فسکیوی بلند و فسکیوی مرتعی گردند. In order to evaluate endophyte effect on plant earliness, compatible host-endophyte combinations including four genotypes of tall fescue and two genotypes of meadow fescue were selected and used in this study. One tiller-part of each genotype was treated using a fungicide mixture of Propiconazole and Folicur. New tillers of endophyte-infected and endophyte-free plants were planted in the field according to a complete block design with three replications. The traits including days to head emergence, days to 50% anthesis, days to maturity initiation, number of heads (as a weekly measurement), total seed weight, net seed weight and empty seed weigh were measured. Results showed that endophytes can enhance head emergence, maturity initiation and periodical seed yield. Days to 50% anthesis, and days to maturity initiation were also reduced. Head numbers in some genotypes increased up to 2 times. Increase in net seed yield may show some physiological alterations in plant such as hormonal balance alteration which may provide better seed setting in infected plants. Based on this study, we concluded that endophytic fungi can induce earliness in infected host plants. اندوفایت، زودرسی، فسکیوی بلند، فسکیوی مرتعی Endophyte, Earliness, Tall fescue, Meadow fescue. 227 239 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-618&slc_lang=fa&sid=1 A. F. Mirlohi آقافخر میرلوحی Yes M. R. Sabzalian محمد رضا سبزعلیان No M. H. Ehtemam محمد حسین اهتمام No