fa بررسی رابطه دمای نقطه شبنم روزانه و دمای کمینه روز بعد در منطقه جهرم فارس (مطالعه موردی) عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>کاهش سریع دمای محیط، فعالیت‌های متابولیک گیاهان را مختل نموده موجب افت چشم‌گیر فرآورده‌های زراعی و باغی می‌گردد. چنانچه دما برای مدت زیادی به زیر صفر رود امکان تشکیل هسته‌های یخی درون سلول افزایش یافته، موجب پارگی و از هم‌گسیختگی سلول‌های گیاهی می‌شود. بیشترین خسارت مربوط به هنگام وقوع کمینه دما است. سرمازدگی در سال‌های اخیر میلیاردها ریال خسارت به باغ‌های مرکبات در جنوب استان فارس وارد نموده، ولی تاکنون در این منطقه پژوهش جامعی به منظور پیش‌بینی کوتاه مدت سرمازدگی، و ارتباط این پدیده با دیگر عوامل جوی انجام نگرفته است. در پژوهش حاضر امکان پیش‌بینی کوتاه مدت کمینه دما در منطقه جهرم استان فارس، با استفاده از نقطه شبنم در روز قبل مورد ارزیابی قرار گرفت.</p><p> نتایج بیانگر آن بود که با توجه به مقادیر نقطه شبنم و رطوبت نسبی، می‌توان وقوع سرمازدگی را در حد مطلوبی پیش‌بینی نمود. نتایج نشان داد هنگامی که رطوبت نسبی عصر روز i در محدوده 45% الی 55% باشد، تفاوت کمینه دما در روز 1+i و نقطه شبنم در عصر روز i به کمترین مقدار خود می‌رسد. در حالتی که رطوبت نسبی بیشتر یا کمتر از این مقدار باشد، معمولاً مقدار کمینه دما در روز 1+i به ترتیب کمتر یا بیشتر از نقطه شبنم روز i است. </p> <p>In the Islamic Republic of Iran, the occurrence of chilling and freezing stresses have frequently caused great damages to crops and horticultural products. In southern Fars Province (south Iran) the cultivation of citrus orchards is popular and the economic losses due to injury from chilling and freezing stresses may exceed billions of Rials annually. The drop of ambient air temperature (above zero) reduces the ordinary metabolism activity of plants and causes chilling stress. If the temperature drops below zero and remains there for a considerable time, intercellular freezing may occur. This process always kills the cells and provokes tissue injury. In the present study, the possibility of predicting daily minimum temperature using the dew point of a previous day measured at 18:30 was examined.</p><p> It was found that the prediction of minimum temperature is possible if the dew points are modified on the basis of the air relative humidity. For the episodes that relative humidity varies from 45% to 55%, minimum temperature at day i+1 was found to be almost equal to the dew point on the previous day (day i). For the periods that relative humidity is above (below) this range, the minimum temperature on day i+1 was observed to be greater (lower) than the estimated dew point on day i. </p> شبنم، سرمازدگی، جهرم، کمینه دما Dew point, Minimum temperature prediction, Jahrom. 9 16 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-62&slc_lang=fa&sid=1 M.J. Nazemosadat سیدمحمد جعفر ناظم‌ السادات Yes A.R. Sepaskhah علیرضا سپاسخواه No S. Mohammady شهرام محمدی No