fa اثر اختلاط سه نوع ماده آلی با خاک بر حداکثر چگالی ویژه ظاهری خشک و گنجایش رطوبت بحرانی خاک در طول فشردگی عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>تأثیر سه نوع ماده آلی بر حداکثر چگالی ظاهری خشک خاک (MDBD) و گنجایش رطوبت بحرانی (CMC) دو خاک بررسی گردید. خاک‌های مورد آزمایش (Coarse Loamy, Mesic, Typic Xerofluvents and Fine Mixed, Calcixerollic, Xerochrepts) از عمق 0-25 سانتی‌متری نمونه‌برداری شده و درصد ماده آلی و بافت آنها تعیین گردید. سه نوع ماده آلی شامل خاک برگ، کود دامی و تفاله ضایعات سیب با خاک‌های مورد آزمایش به نسبت‌های صفر، 4، 8 و 12 درصد مخلوط شد. مخلوط‌های خاک و ماده آلی تا مقادیر متفاوتی مرطوب، و سپس با کمک یک پراکتورمتر چکش‌دار در سه سطح 10، 20 و 30 ضربه، فشرده شدند. آزمایش با استفاده از طرح فاکتوریل در چارچوب بلوک‌های کاملاً تصادفی در سه تکرار اجرا شد.</p><p> نتایج آزمایش گویای کاهش چگالی مخصوص ظاهری (MDBD) از 53/1 تا ^�g.cm^-3 28/1 و افزایش میانگین گنجایش رطوبت بحرانی (CMC) از 32/23 تا 28/33 درصد وزنی، در اثر کاربرد مقادیر مختلف ماده آلی (از صفر تا 12 درصد) است. در تمامی نتایج کاهش گنجایش رطوبتی خاک‌ها با افزایش فشردگی همراه بود. هم‌چنین، کاهش MDBD در اثر اختلاط خاک با ماده آلی به ترتیب در خاک‌برگ، کود دامی و تفاله سیب مشاهده شد. در این آزمایش، خاک لوم رسی دارای چگالی ظاهری خشک کمتر، ولی در عین حال گنجایش رطوبتی بیشتری نسبت به خاک لوم شنی بود. اثر هم‌بستگی خاک با سه نوع ماده آلی در آزمایش فشردگی و عوامل مورد بررسی معنی‌دار بود، و معادله‌ای از رابطه MDBD و CMC، برای ترکیبی از خاک و سه نوع ماده آلی پیشنهاد گردید. </p> The effects of three kinds of organic matter on the physical characteristics of two soil series (Coarse Loamy, Mesic, Typic, Xerofluvents and Fine Mixed, Calcixerollic, Xerochrepts) were studied along with the measurement of maximum dry bulk density (MDBD) and the corresponding critical moisture content (CMC). Soil samples were taken from a depth of 0-20 cm and the percentage of organic matter and soil texture were determined. Three kinds of organic matters (peat, farmyard manure and filter press apple) were mixed with the soils at four levels (0, 4, 8 and 12% by mass), and were compacted using 10, 20 and 30 proctor hammer blows. The compaction tests on soils were carried out at different moisture contents. The present experiment, using factorial design, was randomly conducted in three replications. The results of this study showed that while the mean MDBD declined significantly (P<0.01) from 1.53 to 1.28 gr.cm^-3, the mean CMC increased from 23.32 to 33.28% as the organic matter increased from 0.12%. In all the experiments, CMC decreased with increasing compaction efforts, so that the effect of mixed organic matter and soil in terms of MDBD reduction and CMC increase was decreasing in the order, peat, farmyard manure and filter press apple. The clay loam soil showed lower values of MDBD but higher values of CMC as compared to the sandy loam. The significant interaction effect observed between incorporation of organic matter and soil compaction were meaningful. Finally an equation as to the relationship between MDBD and CMC was proposed for the purpose of mixing the three organic materials with soil. حداکثر چگالی ظاهری خشک خاک، گنجایش رطوبت بحرانی خاک، ماده آلی، فشردگی Maximum dry bulk density, Critical mositure content, Organic matter, Compaction 49 64 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-64&slc_lang=fa&sid=1 B. Azizi Agh-ghale بیرامعلی عزیزی و آق ‌قلعه Yes