fa تأثیر همزیستی قارچ‌های اندوفایت بر میانگین و واریانس‌های عملکرد بذر و صفات وابسته به آن در فسکیوی بلند عمومی Ggeneral پژوهشي Research گزارش‌ها در زمینه اثر قارچ‌های اندوفایت بر عملکرد و اجزای عملکرد بذر اندک و گاهاً متناقض است. این پژوهش به منظور بررسی تأثیر همزیستی قارچ‌های اندوفایت بر میانگین و واریانس عملکرد و اجزای عملکرد بذر در فسکیوی بلند انجام گردید. کلون‌های عاری از اندوفایت (^-E) ازطریق اعمال قارچ‌کش روی کلون‌های حاوی اندوفایت (⁺E) در گلخانه ایجاد و سپس هر دو نوع کلون به مزرعه انتقال داده شدند. طی دو سال مجموعه‌ای از صفات شامل عملکرد و اجزای عملکرد بذر بر روی کلون‌ها اندازه‌گیری گردید. حضور قارچ‌های اندوفایت میانگین عملکرد بذر تک بوته، تعداد دانه در بوته و تعداد خوشه در بوته را به ترتیب 8/32، 6/34 و 6/30 درصد افزایش داد. بین ژنوتیپ‌ها از نظر میزان تأثیرپذیری از اندوفایت تنوع وجود داشت. واریانس‌های فنوتیپی برای اکثر صفات معنی‌دار بود. اثر متقابل ژنوتیپ و قارچ برای تعداد دانه در بوته معنی‌دار بود که منجر به اختلاف معنی‌دار واریانس‌های فنوتیپی و ژنوتیپی بین کلون‌های ⁺E و ^-E برای این صفت گردید به طوری که حضور اندوفایت باعث کاهش شدید در واریانس ژنتیکی این صفت گردید. این نتیجه نشان می‌دهد که حضور اندوفایت بخشی از تنوع ژنتیکی را پنهان کرده است، بنابراین بهتر است که از سایر اجزای عملکرد غیر از تعداد دانه در بوته برای افزایش عملکرد بذر استفاده گردد. نتایج این پژوهش نشان داد که حضور اندوفایت توان تولید مثلی گیاه را در ارتباط با عملکرد و اجزای عملکرد گیاه بهبود می‌بخشد که می‌تواند انگیزه اصلاحگران را برای انتقال این رابطه همزیستی به سایر گیاهان افزایش دهد لیکن بایستی توجه داشت که در مورد صفاتی که اثر متقابل قارچ و گیاه در آنها معنی‌دار است، حضور قارچ بخشی از تنوع ژنتیکی واقعی را پنهان می‌کند و برای این صفات بهتر است انتخاب به طور غیر مستقیم از طریق سایر صفات صورت پذیرد و یا انتخاب و اصلاح در جوامع فاقد اندوفایت انجام گردد و سپس اندوفایت مناسب در گیاهان اصلاح شده تلقیح گردد. Seed traits are an important measure of the effects of endophytic fungi in <span style="font-style: italic">Festuca </span>genus. In this study, endophyte-infected (E⁺) and un-infected (E^-) clones of the same tall fescue genotypes were used to investigate the effects of endophyte on the seed production and associated traits. Endophyte infection resulted in 32.8% increase of total seeds by weight, 34.6% seeds per plant, and 30.6% panicles per plant, but other seed components were not affected by endophyte. Significant phenotypic variances were observed for traits except for 1000 seed weight. Plant genotype×fungal status interactions occurred for seed per plant. These interactions occurred largely because of variation in different plant genotypes. Genetic variance for this trait in E⁺ was greater than E^- for both years, suggesting that the endophyte can mask plant genotypic variance. The results indicated that endophyte had a positive effect on seed production but could result in overestimating of plant genetic variance for some traits. In conclusion, breeding strategies should consider presence or absence of endophyte and the possible effects on variances. قارچ اندوفایت، صفات بذری، واریانس فنوتیپی و ژنتیکی Endophytic fungi, Seed traits, Phenotypic and genetic variances. 345 354 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-667&slc_lang=fa&sid=1 M. M. Majidi محمد مهدی مجیدی Yes A. F. Mirlohi آقافخر میرلوحی No