fa شناسایی و پراکندگی ویروس‌های آلوده کننده خیار گلخانه‌ای در منطقه جیرفت و بررسی برخی از خصوصیات فیزیکوشیمیایی ویروس موزائیک زرد کدو <i>Zucchini yellow mosaic virus</i> <span dir=ltr>(ZYMV)</span> عمومی Ggeneral پژوهشي Research در طی نمونه برداری از گلخانه‌های خیار منطقه جیرفت در سال‌های1380 تا 1383، 1294 نمونه دارای علائمی از قبیل موزائیک، بدشکلی و تاولی شدن برگ و میوه جمع آوری گردید. با استفاده از آزمون‌های الایزا و ایمنی سنجی نقطه‌ای (Dot immunobinding assay (DIBA ویروس‌های موزائیک زرد کدو (<span style="font-style: italic">Zucchini</span> <span style="font-style: italic">yellow mosaic virus</span> (ZYMV، موزائیک هندوانه (2 <span style="font-style: italic">Watermelon mosaic virus-2</span> (WMV-2، موزائیک خیار (<span style="font-style: italic">Cucumber mosaic virus </span>(CMV و پژمردگی لکه‌ای گوجه فرنگی (<span style="font-style: italic">Tomato spotted wilt virus</span> (TSWV شناسایی و تعیین پراکنش شدند. این بررسی نشان داد که خیار گلخانه‌ای به ویروس‌‌های فوق آلوده است و ZYMV شایع‌ترین ویروس بر روی خیار گلخانه‌ای می‌باشد. انتقال ویروس‌های شته زاد توسط چهار گونه شته شامل <span style="font-style: italic">Aphis fabae</span>، <span style="font-style: italic"> A. craccivora</span>، <span style="font-style: italic">A.gossypii</span> و <span style="font-style: italic">Myzus persicae</span> مورد بررسی گرفت. ویروس موزاییک زرد کدو دارای بالاترین درصد انتقال بین ویروس‌های فوق بود و <span style="font-style: italic">A. craccivora </span>با راندمان بالای 60 درصد با شته‌های فوق منتقل شد. WMV-2 تنها توسط شته <span style="font-style: italic">A. gossypii </span>منتقل نگردید. آلودگی نمونه‌های آلوده به ZYMV در روش RT-PCR با یک جفت آغازگر که قطعه‌ای به طول 458 جفت باز از ژن پروتئین پوششی را تکثیر می‌کرد، تأیید شد. آزمون TAS-ELISA با استفاده از آنتی سرم‌های مونوکلونال کانادایی نشان داد که جدایه جیرفت به شاخه یک یا دو از گروه A متعلق می‌باشد. در آموده نسبتاً خالص ویروس پیکره‌های رشته‌ای انعطاف پذیر با طول تقریبی 790 نانومتر با میکروسکپ الکترونی مشاهده شد. وزن مولکولی پروتئین پوششی این ویروس با روش الکتروفورز در ژل پلی آکریل آمید 36/2 کیلو دالتون تعیین و در آزمون وسترن بلات با استفاده از آنتی سرم تهیه شده بر علیه ویروس به عنوان شناساگر پروتئین پوششی ویروس تأیید گردید. این اولین گزارش از حضور ویروس‌های فوق روی خیار گلخانه‌ای در منطقه جیرفت می‌باشد. Cucumber cultivars, grown in greenhouse in the Jiroft region, were surveyed for the relative incidence of <span style="font-style: italic">Zucchini yellow mosaic virus</span> (ZYMV), <span style="font-style: italic">Watermelon mosaic virus-2 </span>(WMV-2), <span style="font-style: italic">Cucumber mosaic virus</span> (CMV) and <span style="font-style: italic">Tomato spotted wilt virus </span>(TSWV) from 2001 to 2004. Samples from 1294 plants representing different cultivars were analysed by Enzyme-linked immunosorbent assay (ELISA) and Dot immunobinding assay (DIBA). The data showed that green-house cucumbers are infected by CMV, ZYMV, TSWV and WMV-2. However, ZYMV was the most prevalent virus. Mixed infection including double and triple infection was identified in some samples. Transmission of aphid-borne viruses (CMV, ZYMV and WMV-2) by <span style="font-style: italic">Aphis gossypii, A. fabae, A. craccivora </span>and <span style="font-style: italic">Myzus persicae</span> revealed that ZYMV is most efficiently vectored by these aphids and, <span style="font-style: italic">A. craccivora</span> transmitted these viruses with more than 60% efficiency. In addition, WMV-2 was not transmitted by <span style="font-style: italic">A. gossypii.</span> In RT-PCR, ZYMV infection was confirmed by amplifying a PCR product of the predicated size 458 bp, using total RNA extracted from infected plants. All ZYMV infected samples reacted with monoclonal antibodies (705-1, 705-2 and 705-4) in TAS-ELISA test. These results showed that ZYMV isolate collected from Jiroft belongs to group A, cluster 1 or 2. In electron microscopy study, normal length of ZYMV flexuous particles in partial purified preparation was calculated as 790 nm. The molecular weight of coat protein of ZYMV was estimated at 36 KDa., using SDS-PAGE and western blotting. This is the first report of these viruses in greenhouse grown cucumber in the Jiroft region. خیار، ویروس، گلخانه، جیرفت، الایزا، RT-PCR Cucumber, Virus, Greenhouse, Jiroft, ELISA, RT-PCR. 393 407 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-671&slc_lang=fa&sid=1 M. Shabanian مهدی شعبانیان Yes H. Masomi حسین معصومی No A. Hoseinipour اکبر حسینی‌پور No J. Heidarnejad جهانگیر حیدرنژاد No Z. Azami ذبیح‌اله اعظمی No