fa اثرات متقابل باکتری‌های حل کننده فسفات (<i>Bradyrhizobium japanicum</i>) بر شاخص‌های رشد، غده‌بندی و جذب برخی عناصر غذایی در سویا عمومی Ggeneral پژوهشي Research برخی میکروارگانیسم‌‌های خاک توانایی انحلال فسفات‌های کم محلول را دارند. فسفر نقش مهمی در تغذیه گیاه و تثبیت نیتروژن در لگوم‌ها ایفا می‌کند اثرات متقابل سه گونه از باکتری‌‌های حل کننده فسفات (PSB) (Phosphate Solubilizing Bacteria) و باکتری (<em>Bradyrhizobium japanicum</em>) بر عملکرد و جذب N , P , K و شاخص‌های غده‌بندی در سویا (<em>Glycin max</em> L. CV. Harcor) در شرایط گلخانه‌ای مورد مطالعه قرار گرفت. آزمایش گلخانه‌ای به صورت فاکتوریل شامل چهار سطح باکتری‌ حل کننده فسفات (بدون باکتری‌ M₀، (<em>Pseudomonas putida</em>) M₁، (<em>Aeromonas hydrophila</em>) M₂، (<em>Pseudomonas fluorescens</em>) M₃)، دو سطح باکتری (<em>Bradyrhizobium</em>) (بدون باکتری B₀ و با باکتری B₁) و سه سطح کودفسفره (صفر=P₂=58, P₁=29, P₀ میلی‌گرم سوپر فسفات تریپل بر کیلوگرم خاک) در چارچوب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 4 تکرار اجرا شد. موقع برداشت، وزن خشک بخش هوایی، وزن دانه در بوته، تعداد، وزن تر و وزن خشک گره‌های ریشه‌ای و غلظت N ، P ، K در بخش هوایی گیاه اندازه‌گیری شد باکتری‌های حل کننده فسفات وزن خشک، درصد فسفر، پتاسیم، نیتروژن بخش هوایی گیاه، تعداد، وزن تر و وزن خشک گره‌های ریشه‌ای را به‌طور معنی‌دار افزایش دادند. (<em>Bradyrhizobium</em>) بر تمام شاخص‌های ذکر شده و وزن دانه در بوته تأثیر معنی‌دار و مثبت داشت. اثرات متقابل دو فاکتور فوق بر وزن خشک، درصد فسفر و نیتروژن بخش هوایی گیاه معنی‌دار شد. افزایش سطح کود فسفره وزن خشک، درصد فسفر و وزن دانه در بوته گیاه را به طور معنی‌دار افزایش داد. بیشترین مقدار فسفر در بخش هوایی گیاه در بالاترین سطح کود فسفره (P₂) وجود داشت ولی وزن خشک بخش هوایی گیاه در سطح P₁ و در حضور باکتری (<em>Pseudomonas putida</em>) تفاوت معنی‌داری با سطح P₂ آن نداشت. Certain microorganisms in soil have phosphate solubilizing ability. Phosphorus has an important role in plant nutrition and N₂ fixation in legumes. The interactive effect of three phosphate solubilizing bacteria (PSB) and <em>Bradyrhizobium japonicum</em> on yield and N, P, K uptake and nodulation of soybean root (<em>Glycin max</em> L. CV. Harcor) was studied under greenhouse conditions. In greenhouse experiment treatments consisted of a factorial combination of four levels of PSB (without PSB M₀ ,<em>Pseudomonas putida</em> M₁ , <em>Aeromonas hydrophila</em> M₂ , <em>Pseudomonas fluorescens</em> M₃) and two levels of <em>B.japonicum</em> (without bacterium B₀ and with bacterium B₁) and three levels of P(P₀= 0 , P₁=29, P₂ = 58 mg triple superphosphate/Kg soil) in a randomized complete block design with four replications. At harvest, shoot dry weight, seed weight, nodule number, dry and fresh weight of nodules and concentrations of N, P, K in shoot dry matter were measured. PSB significantly increased shoot dry weight, N, P, K concentrations in shoot, fresh and dry weight and number of root nodules.<em> B.japonicum</em> had positive significant effect on these parameters as well as on seed weight. Dual inoculation of plants with PSB and <em>B.japonicum</em> had significant effect on shoot dry weight, P and N concentrations in shoot. Increasing phosphorus levels significantly increased plant dry weight, shoot P concentration and seed weight. Highest P concentration in shoot was obtained at P₂ level but in plants inoculated with <em>P.putida</em>, dry weight at P₁ level was not significantly different from P₂ level. : باکتری‌های حل کننده فسفات، Bradyrhizobium japonicum ، فسفر، سویا، غده‌بندی Phosphate solubilizing bacteria, Bradyrhizobium japonicum , Phosphorus, Soybean, Nodulation. 53 64 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-686&slc_lang=fa&sid=1 L. Rasipour لعیا راثی‌پور Yes N. Aliasgharzadeh ناصر علی‌اصغرزاده No