fa تأثیر بار محوری و بار کششی بر بازده زمین گیرایی و مصرف سوخت دو تراکتور سنگین در اجرای شخم با گاوآهن برگردان دار چهار خیش نیمه سوار عمومی Ggeneral پژوهشي Research بازده کششی و مصرف سوخت دو تراکتور سنگین متداول در ایران، تراکتورهای مسی فرگوسن 399 و جان دیر 4230 در عملیات شخم با گاوآهن برگرداندار ارزیابی و مقایسه گردید. آزمایش در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز در مزرعه ای با بافت خاک رسی شنی و میانگین رطوبت 18 درصد وزنی بر مبنای وزن خشک اجرا گردید. برای انجام این تحقیق از یک آزمایش فاکتوریل3×4 در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار استفاده گردید. تیمارها شامل دو نوع تراکتور مسی فرگوسن 399 و تراکتورجان دیر 4230، هر یک در دو وضعیت از لحاظ بار محوری(بار محوری استاندارد و سنگین شده با وزنه آبی) و درسه عمق شخم، سطحی (20-15 سانتی‌متری)، متوسط( 25-20 سانتی‌متری) و عمیق (30-25 سانتی‌متری) با گاوآهن برگردان دار چهار خیش بود. در کلیه تیمارها دور موتور در محدوده دور مشخصه (2000 و 2200 دور در دقیقه به ترتیب برای فرگوسن 399 و جاندیر 4230) و سرعت پیشروی در محدوده5/0± 5/4 کیلو متر در ساعت ثابت نگه داشته شد. پارامترهای مورد ارزیابی شامل نیروی کشش مالبندی، نیروی مقاومت غلتشی چرخ‌های تراکتور، درصد لغزش چرخ‌های محرک تراکتور، بازده کششی و میزان مصرف سوخت تراکتور‌ها بود. نتایج به‌دست آمده از این تحقیق، نشان داد که با سنگین کردن چرخ‌های محرک تراکتور مسی فرگوسن 399 می‌توان بازده کششی آنرا در اجرای شخم عمیق از 5/36% به 53% افزایش داد ولی قابلیت رقابت با تراکتور جان دیر 4230 با بازدهی کششی 64% در همان عمق شخم را ندارد. اما وضعیت سنگین شده این تراکتور در اجرای شخم سطحی و نیمه عمیق با در نظر گرفتن میزان مصرف سوخت کمتر، درحد رقابت با جان دیر 4230 می‌باشد. استفاده از تراکتور جان‌دیر ٤٢٣٠ سنگین شده برای اجرای شخم با گاو آهن برگردان دار در اجرای شخم سطحی به دلیل مصرف سوخت بیشتر صرفه اقتصادی ندارد و به‌دلیل داشتن درصد لغزش پایین تر از حد بهینه، موجب فشردگی خاک زراعی می‌گردد. در حالت کلی تراکتور فرگوسن 399 برای بار‌های کششی سبک و جان دیر 4230 برای بارهای کششی سنگین پیشنهاد می‌گردد. در صورت عدم استفاده در شرایط فوق، تراکتور فرگوسن 399 با کاهش شدید بازده کششی و افزایش شدید در میزان مصرف سوخت مواجه خواهد بود و تراکتور جان‌دیر ٤٢٣٠ موجب فشردگی خاک زراعی می‌گردد. Tractive efficiency and fuel consumption of Massey Ferguson (MF399) and John Deere (JD 4230) tractors during plowing with moldboard plow were evaluated and compared. The tests were conducted at the Experimental Station, College of Agriculture, Shiraz University, in a field with sandy clay soil at average moisture content of 18% d. b. from zero to 30 cm depth. A randomized complete block design with a 4 3 factorial was used in three replications. The treatments consisted of two types of tractors, MF399 and JD 4230, each at two levels of axle load (standard and liquid ballasted) and three levels of plowing depth, shallow (15-20 cm), medium (20-25 cm) and deep (25-30 cm) using a semi-mounted 4-bottom moldboard plow. In all treatments, the tractor engine speed was set at rated rpm (2000 and 2200 for MF399 and JD 4230, respectively) and forward speed was kept constant at about 4.5±5 km/hr. The measured and calculated parameters included: drawbar pull, rolling resistance, wheel slip, tractive efficiency and fuel consumption. The results indicated that tractive efficiency of MF 399 in deep plowing increased from 36.5% to 53% with ballasting the drive wheels, even though the improved traction was not comparable to that of JD 4230 (64%) at the same plowing depth. However, at ballasted condition it is comparable to JD 4230 at shallow and medium depth plowing due to its lower fuel consumption. Using ballasted JD 4230 for shallow depth plowing is not economically justified due to the excessive fuel consumption and may cause soil compaction due to the lower than optimum wheel slippage. Generally, using MF399 is recommended for lower draft and JD 4230 for higher draft tillage operations. Otherwise, MF399 will encounter severe reduction in tractive efficiency and excessive increase in fuel consumption and JD 4230 will cause soil compaction. تراکتور، بازده کششی، مقاومت غلتشی، مصرف سوخت، درصد لغزش، گاوآهن برگردان دار Tractor, Tractive efficiency, Rolling resistance, Fuel consumption, Wheel slip, Moldboard plow. 125 136 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-691&slc_lang=fa&sid=1 A. R. Soltani Ghalehjoghi علیرضا سلطانی قلعه جوقی Yes M. Loghavi محمد لغوی No