fa برآورد پارامترهای ژنتیکی عملکرد دانه گندم و اجزای آن به روش تلاقی‌های دای آلل عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور برآورد قابلیت‌های ترکیب‌پذیری عمومی و خصوصی و سایر پارامترهای ژنتیکی مربوط به عملکرد و اجزای آن، از تلاقی‌های دای آلل یک طرفه 9 رقم گندم استفاده گردید. در این بررسی، نتاج F2 به همراه والدها در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شهرکرد مورد ارزیابی قرار گرفتند. تفکیک میانگین مربعات ژنوتیپ‌ها به میانگین‌های مربعات قابلیت ترکیب‌پذیری عمومی (GCA) و خصوصی (SCA) به روش 2 و مدل مختلط گریفینگ مبین وجود اختلاف بسیار معنی‌دار بین ارقام از نظر قابلیت ترکیب‌پذیری عمومی برای کلیه صفات مورد بررسی بود. قابلیت ترکیب‌پذیری خصوصی تلاقی‌ها برای تمام صفات به جز طول برگ پرچم، طول سنبله اصلی، ارتفاع بوته و عملکرد دانه در بوته معنی‌دار گردید. نسبت بالای میانگین مربعات GCA به میانگین مربعات SCA برای طول برگ پرچم، طول سنبله اصلی، ارتفاع بوته و عملکرد دانه در بوته حاکی از اهمیت بسیار زیاد اثرات افزایشی ژن‌ها و اثرات ناچیز غیر افزایشی در بروز این صفات بود. برای صفات عرض برگ پرچم، تعداد دانه در سنبله اصلی و طول آخرین میانگره سهم واریانس افزایشی ژن‌ها و برای صفت وزن آخرن میانگره سهم واریانس غیر افزایشی ژن‌ها در کنترل ژنتیکی صفت بیشتر بود. با توجه به برآوردهای میانگین درجه غالبیت عمل ژن برای طول برگ پرچم، عرض برگ پرچم، ارتفاع بوته، عملکرد دانه در بوته، طول سنبله اصلی، طول آخرین میانگره و وزن آخرین میانگره از نوع غالبیت نسبی بود. بر اساس برآورد اثرات GCA رقم سفید علی آباد برای صفات طول برگ پرچم ، عرض برگ پرچم، ارتفاع بوته، عملکرد دانه در بوته، طول سنبله اصلی و طول آخرین میانگره ترکیب پذیر عمومی مناسبی است. Half diallel crosses of nine Iranian wheat cultivars were used to estimate the general and specific combining ability effects and other genetic parameters related to yield and its components. Parents with F2 generations were evaluated at Research Farm, College of Agriculture, University of Shahrekord, in a randomized complete block design with 3 replications. Partitioning of genotypes mean squares to GCA and SCA mean squares based on Griffing’s method 2 and mixed model indicated high significant differences among cultivars in their GCA values for all traits. There were significant differences among crosses in their SCA values for all traits except for flag leaf length, main spike length, plant height and grain yield per plant. The high ratio of GCA to SCA mean squares implied the importance of additive gene effects in the appearance of flag leaf length , main spike length, plant height and grain yield per plant. For flag leaf width, grain number per main spike and peduncle length , the contributions of additive gene effects and for peduncle weight, the contributions of non- additive gene effects were higher. According to the estimates of average degree of dominance, the gene actions for flag leaf length, flag leaf width, plant height, grain yield per plant, main spike length, peduncle length and peduncle weight were partial dominance. The GCA effects indicated that Sefid – Aliabad cultivar was the suitable general combiner for flag leaf length , flag leaf width, plant height , grain yield per plant , main spike length and peduncle length. اثر ژن، ترکیب پذیری، تلاقی‌های دای آلل، قابلیت توارث، گندم Combining ability, Diallel crosses, Gene effect, Heritability, Wheat. 157 165 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-694&slc_lang=fa&sid=1 H. Mohammadi سید حسین محمدی Yes M.Khodambashi Emami محمود خدام باشی امامی No A. Rezai عبدالمجید رضایی No