fa پاسخ جمعیت علف‌های‌ هرز به تاریخ کاشت و رقم نخود دیم (.<i>Cicer arietinum</i> L) عمومی Ggeneral پژوهشي Research آزمایش ارزیابی تأثیر تاریخ کاشت و رقم نخود دیم بر تداخل علف‌های‌هرز طی دو سال‌زراعی 82-1381 و 83-1382 در ایستگاه تحقیقات دیم کوهدشت (منطقه‌ای نیمه‌گرمسیری در جنوب‌غربی استان لرستان) اجرا شد. طرح آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار بود. آزمایش شامل سه فاکتور شامل 1) وضعیت علف‌های‌هرز، در دو سطح کنترل و تداخل تمام فصل؛ 2) تاریخ کاشت، در سه سطح پاییزه، زمستانه و بهاره و 3) رقم نخود، در سه سطح ILC₄₈₂، رقم هاشم و توده محلی گریت بود. میانگین تراکم علف‌های‌هرز در کاشت پاییزه بیش از سه برابر میانگین تراکم علف‌های‌هرز در کاشت زمستانه و تقریباً بیش از 7 برابر میانگین تراکم علف‌های‌هرز در کاشت بهاره بود. زیست‌توده علف‌های‌هرز نیز در کشت پاییزه بیش از 5/2 برابر آن در کشت‌های زمستانه و بهاره بود. گلرنگ‌وحشی و جو خودرو از جمله علف‌های‌هرز دارای بیشترین فراوانی در سطح کرت‌های آزمایشی بودند. جو خودرو عمدتاً در کشت‌های پاییزه و زمستانه مشکل‌ساز بود. گلرنگ‌وحشی از جمله علف‌های‌هرزی بود که عملیات برداشت نخود را با مشکل مواجه ‌ساخت. بر مبنای معادله هذلولی برازش داده شده حداکثر کاهش زیست‌توده گیاه نخود در حضور تراکم‌های بالای علف‌هرز برابر 8/91 درصد برآورد شد. The effects of Chickpea (<span style="font-style: italic">Cicer arietinum </span>L.) varieties, and sowing dates on weed interference were investigated in a 2-year (2002-3, and 2003-4 growing season) field experiment in Agricultural Research Station of Kohdasht in Lorestan Province. The experimental design was a randomized complete block in factorial arrangement with 3 replications. The experiment had 3 factors: weed interference at 2 levels (weed free, and weed infested throughout the total growing season), planting date at 3 levels (autumn, winter, and spring) and Chickpea varieties at 3 levels (ILC482, Hasham, and Greet). Weed density in autumn sowing plots was more than 3 and 7 times greater in autumn chickpea than in winter and spring sowing plots, respectively. Weed biomass in autumn sowing was 2.5 times as much as winter or spring sowing. Wild safflower and volunteer barley were the most frequent among the weed species. Volunteer barley was mainly present in autumn and winter planting dates. Wild safflower was among the weed species that in addition to competition, caused much difficulty to chickpea harvesting. Based on the hyperbolic curve fitted to the data, Chickpea maximum biomass reduction due to weed competition was estimated to be 91.8 %. فلور علف‌هرز، تاریخ کاشت، رقم نخود Weed flora, Planting date, Chickpea variety. 167 177 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-695&slc_lang=fa&sid=1 S. K. Mousavi سید کریم موسوی‏ Yes P. Pezeshkpour پیام پزشکپور No M. Shahverdi محمد شاهوردی No