fa شرایط بهینه استخراج ژلاتین خوراکی از استخوان گاو به روش اسیدی با استفاده از رگرسیون سطوح پاسخ RSREG عمومی Ggeneral پژوهشي Research در این تحقیق به منظور تعیین شرایط بهینه استخراج ژلاتین به روش اسیدی از استخوان گاو، به ترتیب اثر سه متغیر (pH (1/8-2/6، دما (80-60 درجه سانتی‌گراد)، زمان (120-40 دقیقه) بر روی راندمان استخراج، استحکام ژل، ویسکوزیته ومیزان جذب در طول موج 420 نانومتر، مورد بررسی قرار گرفت. نتایج طرح آزمایشی مرکب مرکزی انجام شده به روش رگرسیون سطوح پاسخ (RSREG) تجزیه و تحلیل شد. ضرایب هم‌بستگی مدل‌های رگرسیون برازش داده شده راندمان، استحکام ژل، ویسکوزیته و جذب در طول موج 420 نانومتر به ترتیب 990/0، 911/0، 998/0 و 928/0 تعیین شد. آنالیز واریانس اثر کلی متغیرهای فرایند در مدل‌های رگرسیون نشان داد که اثر هر سه متغیر pH، دما و زمان در مدل‌های رگرسیون راندمان و ویسکوزیته معنی دار بوده اما اثر دما در مدل رگرسیون استحکام ژل و اثر pH در مدل رگرسیون جذب معنی‌دار نبودند. مقایسه میانگین نتایج خصوصیات ژلاتین‌‌های اسیدی و تجارتی نشان داد که ژلاتین اسیدی دارای ویسکوزیته و بلوم بیشتری نسبت به ژلاتین تجارتی بود. شرایط اپتیمم استخراج برای حداکثر راندمان، استحکام ژل و ویسکوزیته و حداقل جذب بترتیب (pH: 1/88 ، هشتاد درجه سانتی‌گراد، 118 دقیقه )، (pH: 1/88 ، شصت درجه سانتی‌گراد، 48 دقیقه )، (pH: 2/56 ، شصت و نه درجه سانتی‌گراد، 118 دقیقه ) و (pH: 2/6 ، شصت ودو درجه سانتی‌گراد، 48 دقیقه ) تعیین شد. نتایج آنالیز واریانس مقادیر آهن، مس و سرب در نمونه ژلاتین تجارتی و اسیدی نشان داد که اختلاف معنی‌داری بین نمونه‌ها وجود داشت، ولی مقدار عناصر فوق در نمونه‌ اسیدی کمتر از حد مجاز در ژلاتین غذایی بود. ترکیب آمینواسیدی ژلاتین اسیدی و ژلاتین تجارتی تقریباً یکسان بود. This research was carried out to determine the optimum conditions for acidic extraction of gelatine from cattle bones. The effects of different treatments such as pH (1.8 to 2.6), temperature (60 to 80°C) and time (40 to 120minutes) on yield of extraction, gel strength, viscosity and absorption (420 nm) was measured. Coefficients of central composite rotatable design (CCRD) and regression surface response.... (RSREG) were used. The coefficients for yield, gel strength, viscosity and absorption were 0.990, 0.991, 0.998, 0.928, respectively. According to variance analysis of the data, there were significant differences between the effects of three variables (pH, temperature and time) on yield of extraction and viscosity, but no significant difference was observed between the effects of temperature and pH on gel strength and absorption, respectively. Comparisons of the averages of functional characteristics of acidic and commercial gelatin showed that viscosity and strength of acidic gelatin were higher than those of commercial one. The optimum conditions were found to be: pH=1.88, temp. 80°C and 118 min., to reach the highest yield and pH=1.88, temp. 60°C and 48 min. to get maximum strength, and pH=2.56, temp. 69°C and 118 min. to obtain the maximum viscosity and finally, pH=2.6, temp. 62°C and 48 min. for minimum absorption. Also, the results revealed that there were significant differences between trace elements content (Fe, Ca and Pb) of commercial and acidic gelatins. Although, acidic gelatin contained higher amount of the elements, but these amounts were still less than maximum values which are allowed to exist in gelatin. Amino acid compositions of both gelatins were almost identical. ژلاتین، استخوان، استخراج اسیدی، رگرسیون سطوح پاسخ Gelatin, Bone, Acidic extraction, Regression surface response. 317 330 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-707&slc_lang=fa&sid=1 S. H. Hosseiniparvar سید هاشم حسینی‌پرور Yes J. Keramat جواد کرامت No M. Kadivar مهدی کدیور No