fa ارزیابی تحمل به خشکی در لاین‌های گندم عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl">  این مطالعه با هدف ارزیابی پتانسیل تحمل به خشکی در 23 لاین _2:4 F گندم حاصل از تلاقی دو رقم ویرمارین (حساس به خشکی) و سرداری (مقاوم به خشکی) انجام شد. آزمایش در قالب دو طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار در دو سطح آبیاری پس از 3±70 و 3±120 میلی­متر تبخیر از تشت تبخیر کلاس A در سال 1383 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان اجرا گردید. شاخص­های تحمل و حساسیت به خشکی برای عملکرد محاسبه و تجزیه به مؤلفه­های اصلی نیز بر اساس آنها انجام شد. شاخص‌ تحمل هامبلین و رزیل با شاخص حساسیت به خشکی فیشر و مورر هم‌بستگی مثبت و معنی‌داری داشت. هم‌بستگی این دو شاخص با عملکرد در شرایط تنش و مؤلفه اصلی اول منفی بود. مقدار بالای این مؤلفه ژنوتیپ­های با حساسیت کم را معرفی کرد. هم‌بستگی مؤلفه اول با شاخص­های میانگین تولید، میانگین هندسی عملکرد، شاخص تحمل به تنش و میانگین‌ هارمونیک عملکرد، مثبت و بالا بود. ژنوتیپ شماره 2 در شرایط بدون تنش عملکرد بالایی داشت و با وجود حساسیت بالایی که به تنش نشان داد، از نظر این شاخص­ها به­عنوان ژنوتیپ برتر معرفی شد. ژنوتیپ­های شمـاره 4، 17، 11 و 14 عملکرد بالایی در شرایط تنش داشتند و از نظر شاخص­ها نیز به­عنوان ژنوتیپ برتر معرفی شدند. </p> <p>  This study was conducted at Research Farm of Isfahan University of Technology to evaluate drought tolerance potential of 23 F_2:4 wheat lines derived from the cross of Virmarin (susceptible line) and Sardari (tolerant line). A randomized complete block design with three replications was used in each irrigation treatment (i.e. irrigation after 70±3 and 120±3 mm evaporation from class A pan for non-stress and stress conditions, respectively). Drought tolerance and susceptibility indices were calculated for yield, and principal components analysis was performed on the basis of indices. Rosielle and Hambline tolerance index and Fisher and Maurer stress susceptibility index had positive and significant correlation, but their correlations with drought yield and the first two principal components were negative. High value of these components indicates low sensitivity to drought. The first component had high and positive correlations with geometric mean productivity, stress tolerance index and harmonic mean. Lines number 4, 17, 11 and 14 with high yields in drought condition, showed high values for these indices. Line number 2 with high yield in non-stress condition and in spite of high sensitivity to stress, was a superior genotype based on these indices. </p> شاخص‌های تحمل، گندم، مولفه‌های اصلی، هم‌بستگی صفات Correlation, Principal components, Stress indices, Wheat. 113 121 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-771&slc_lang=fa&sid=1 M. Yousofi Azar معصومه یوسفی‌آذر No A.M. Rezai عبدالمجید رضایی Yes