fa مقایسه شاخص‌های انتخاب در جو در شرایط معمول و تنش نیتروژن عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl">  مؤثرترین روش برای انتخاب صحیح ژنوتیپ‌ها برای صفتی مانند عملکرد گزینش هم‌زمان بر مبنای شاخص انتخاب برای چند خصوصیت مهم گیاه می­باشد. این مطالعه با هدف مقایسه شاخص‌های انتخاب برای بهبود عملکرد جو در شرایط تنش و معمول نیتروژن با استفاده از 49 لاین اینبرد نوترکیب ₁₃ F حاصل از تلاقی دو والد (Kanto Nakate Gold (KNG و (Azumamugi (AZ به همراه والدین در سال زراعی 1383 انجام شد. آزمایش به صورت طرح کرت‌های خرد شده در قالب بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه صنعتی اصفهان پیاده شد. در شرایط معمول، در هر یک از مراحل شروع رشد زایشی ، به ساقه رفتن و پر شدن دانه معادل 100 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار به صورت کود اوره در اختیار گیاه قرار گرفت. در شرایط تنش ، کود سرک به میزان 50 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار فقط در مرحله شروع رشد رویشی مصرف شد. شاخص‌های انتخاب اسمیت- هیزل و پسک-بیکر براساس چهار صفت روز تا سنبله دهی ، شاخص برداشت، سرعت رشد و شاخص برداشت نیتروژن و هم‌چنین پاسخ‌های مستقیم و همبسته این صفات به همراه عملکرد برای هریک از شرایط تنش و معمول نیتروژن به صورت جداگانه محاسبه شدند. نتایج پاسخ‌های مستقیم و همبسته به انتخاب نشان داد که انتخاب لاین‌ براساس شاخص برداشت و شاخص برداشت نیتروژن بالاتر در هر دو شرایط معمول و تنش نیتروژن باعث به گزینی لاین‌های پر محصول‌تر می‌شود. در شرایط معمول و تنش نیتروژن صفت شاخص برداشت وزن بالایی در هر دو شاخص اسمیت- هیزل و پسک- بیکر داشت. هم‌چنین در شاخص‌های انتخاب برای شرایط معمول و تنش و از نظر هر دو شاخص اسمیت- هیزل و پسک- بیکر ضریب صفت سرعت رشد منفی بود. بنابراین انتخاب بر مبنای این شاخص‌ها لاین‌های با سرعت رشد کمتر را غربال می­کند. هم‌چنین شاخص اسمیت- هیزل بازده بالاتری نسبت به شاخص پسک- بیکر داشت. </p> <p>  The most desirable approach to improve characteristics such as yield with polygenic inheritance and genotype × environment interaction, is simultaneous selection using selection index based on related traits. This study was conducted Research Farm of Isfahan University of Technology, to compare selection indices for barley yield improvement under nitrogen stress and non stress conditions, using 49 F₁₃ recombinant inbred lines derived from a cross between Azumamugi and Kanto Nakate Gold. A split plot design with randomized complete block layout in three replications was used. In non-stress condition 100 kg nitrogen per hectare as urea was used at early reproductive growth, stem elongation and grain filling stages. In stress condition, 50 kg nitrogen per hectare was only used at early vegetative growth stage. Smith-Hazel and Pesek-Baker indices based on 4 traits (days to heading, harvest index, growth rate and nitrogen harvest index) and also direct and correlated response of these traits were calculated. The result of response to selection and correlated response indicated that the selection based on higher harvest index and nitrogen harvest index under both conditions screens high yielding lines. Harvest index had high weight in both indices under stress and non stress conditions. Under both conditions and for Smith-Hazel and Pesek-Baker indices, growth rate had negative correlation coefficients. Therefore, the selection based on these indices, separates lines with lower growth rate. In this study, Smith-Hazel index had higher efficiency. </p> انتخاب مستقیم و غیرمستقیم، تنش نیتروژن، جو، شاخص‌های انتخاب Direct and indirect selection, Nitrogen stress, Barley, Selection indices 183 194 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-777&slc_lang=fa&sid=1 S.N. Emrani سیده نازگل عمرانی No A.M. Rezai عبدالمجید رضایی Yes A. Arzani احمد ارزانی No