fa مطالعه مقاومت ژنوتیپ‌های برنج (.<i>Oryza sativa</i> L) به بیماری بلاست در مرحله گیاهچه و خوشه در مازندران عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl">  به‌منظور تعیین وضعیت توسعه .<em>Magnaporthe grisea</em> (Hebert) Barr عامل بیماری بلاست برنج، ارزیابی برخی اجزای مقاومت به این بیماری در مرحله گیاهچه و خوشه، و هم‌چنین مطالعه امکان وجود هم‌بستگی بلاست برگ و خوشه، تعدادی ارقام برنج مورد مطالعه قرار گرفتند. ژنوتیپ‌های برنج شامل 23 رقم برنج از ایران، 5 لاین‌ نزدیک به ایزوژن برای صفت مقاومت به بیماری بلاست و رقم حساس مادری آنها به همراه 11 ژنوتیپ‌ برنج از مؤسسه تحقیقات بین‌المللی برنج، هند و چین بودند. ارقام برنج در آزمایش‌های گلخانه‌ای و در مقابل تعدادی تک جدایه از نژادهای مختلف عامل بیماری و هم‌چنین در خزانه بلاست مزرعه‌ای در مقابل جمعیت مزرعه‌ای آن مورد مطالعه قرار گرفتند. صفات مورد مطالعه شامل تعداد گره گردن خوشه آلوده، اندازه طول لکه در بلاست گردن خوشه و درصد سطح آلوده برگ، تیپ آلودگی، تعداد لکه اسپورزا، اندازه لکه در مرحله گیاهچه و خزانه بلاست بودند. نتایج نشان داد که ارقام محلی ایرانی و لاین‌های C104-PKT و Co-39 از لحاظ سطح زیر منحنی توسعه بیماری، تیپ آلودگی در خزانه بلاست برگ و تعداد گره گردن آلوده در گروه حساس قرار گرفتند. در حالی که ارقام اصلاح ‌شده ایرانی و لاین‌های ارسالی از مؤسسه تحقیقات بین‌المللی برنج و لاین‌های نزدیک به ایزوژن، به جز لاین C104-PKT ، دارای واکنش نوع مقاوم بودند. در این مطالعه ارقامی مانند فوجی‌مینوری، اوندا و حسن‌سرایی از لحاظ سطح زیر منحنی توسعه بیماری و تیپ آلودگی در خزانه بلاست میزان متوسطی از بیماری را نشان دادند و ارقامی نیمه حساس بودند. نتایج هم‌چنین نشان داد که هم‌بستگی بین اجزای مقاومت مورد مطالعه در مرحله خوشه دهی و برگ در گلخانه و مزرعه در سطح 1%   (01/0= a ) معنی‌دار بوده ‌است. در تعدادی از ارقام مانند هراز واکنش آنها به بلاست در مرحله گیاهچه و خوشه دهی متفاوت بود. این نتایج می‌تواند حاکی از کنترل مقاومت به این بیماری توسط ژن‌های متفاوت در دو مرحله رشدی باشد. </p> <p>  Blast, caused by <i>Magnaprthe grisea</i>, is often an important fungal disease in the production of rice in temperate and tropical areas including Iran. To determine reaction of rice cultivars against blast disease, 40 rice genotypes from Iran and other sources from Asia were selected. Four blast isolates from different races were used to test all rice genotypes in different greenhouse tests. In blast nursery, experiments were conducted in a Randomized Complete Block Design (RCBD) with three replications. In different experiments inoculated plant materials were evaluated for Infected Neck Number(INN), Neck Lesion Size(NLS), Infection Type(IT), Diseased Leaf Area(DLA), Area Under the Disease Progress Curve(AUDPC), Lesion Number(LN), and Sporulating Region Diameter(SRD). Most of the Iranian traditional cultivars together with CO-39 and C104-PKT showed susceptible reaction for AUDPC, IT, INN and NLS. Performance of improved cultivars from Iran, IRRI and NILs (except C104-PKT) was resistant. Some cultivars including Fujiminori, Onda , Hassan saraii were moderatly susceptible to leaf blast in blast nursery. All components of resistance in both growing stages in greenhouse and nursery tests were significantly correlated. In some cases such as cultivar Haraz different reaction was observed in seedling and flowering stages, indicating that genetics of resistance in two stages could be different. </p> بیماری بلاست، Magnaprthe grisea، سطح زیر منحنی توسعه بیماری، برنج، مازندران Blast disease, Magnaprthe grisea, Area under the disaese progress curve, Rice, Mazandaran. 209 219 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-779&slc_lang=fa&sid=1 M. Amanzadeh محمد امانزاده No A. Moumeni علی مؤمنی Yes M. Okhovat محمود اخوت No M.J. Javan. Nikkhah محمد جوان‌ جوان‌نیکخواه No V. Khosravi وحید خسروی No