fa تجزیه دی آلل به منظور برآورد پارامترهای ژنتیکی در صفات مرتبط با ارتفاع گندم در دو شرایط نرمال و تنش خشکی عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور مطالعه نحوه توارث صفات ارتفاع، طول پدانکل، طول بیرون آمدگی پدانکل، قطر میان گره اول، قطر میان گره دوم، قطر میان گره سوم، طول میان گره دوم، طول میان گره سوم، هفت رقم گندم نان، به همراه نتاج آنها براساس طرح آمیزشی دای آلل یک طرفه، در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار، در دو شرایط نرمال و تنش خشکی در سال‌های 1383 و 1384 در مزرعه مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کاشته شد. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که درهر دو شرایط نرمال و تنش خشکی بین ژنوتیپ‌ها برای کلیه صفات تفاوت معنی‌داری در سطح احتمال یک درصد وجود دارد. نتایج تجزیه دی آلل نشان داد که در هر دو شرایط نرمال و تنش خشکی قابلیت ترکیب‌پذیری عمومی کلیه صفات در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار است. قابلیت ترکیب‌پذیری خصوصی کلیه صفات به جز طول بیرون آمدگی پدانکل و طول میان گره دوم معنی‌دار نبود. درکنترل تمامی صفات اثر افزایشی از اهمیت بیشتری برخوردار بود. در هر دو شرایط نرمال و تنش خشکی بیشترین مقدار وراثت‌پذیری عمومی و خصوصی مربوط به صفت ارتفاع می‌باشد. در هر دو شرایط نرمال و تنش خشکی افزایش کلیه صفات به جز دو صفت ارتفاع و طول میان گره سوم در شرایط نرمال با آلل‌های غالب کنترل می‌شود. مقایسه میانگین صفات در والدین و نتاج در دو شرایط نرمال و تنش خشکی نشان داد که در اکثر صفات مقدار میانگین نتاج بیشتر از والدین می‌باشد. در هر دو شرایط نرمال و تنش خشکی در اکثر صفات، ارقام سرداری و روشن به عنوان بهترین ترکیب شونده عمومی شناخته شدند. In order to study inheritance of traits (Height, Peduncle length, Extrusion peduncle length, Diameter first internode, Diameter secondary internode, Diameter third internode length of secondary internode, length of third internode) associated with height in bread wheat, seven cultivars of bread wheat with their F₁ progenies produced through a half diallel mating design were planted in a randomized complete block design with 3 replications in normal and drought conditions in the Seed and Plant Improvement Institute, Karaj, in 2004. Analysis of variance showed significant differences for all the traits in normal and drought conditions at 1 % probability level. Diallel analysis showed that general combining abilities were significant for all the traits in normal and drought conditions at 1% level of probability. The specific combining abilities were not significant except for extrusion peduncle length and length of secondary internode. Additive effect was more important in controlling all the traits. Height had the most broad sense and narrow sense heritabilities in normal and drought conditions. It was also found that increasing all the traits except for plant height and length of the third internode was controlled by the dominance alleles in normal and drought condition. The analysis of traits revealed more mean traits in progenies compared to parents in both normal and drought conditions. Sardary and Roshan varities showed the best general combining ability in normal and drought conditions. گندم، خشکی، تجزیه دی آلل، پارامترهای ژنتیکی Wheat; Drought; Diallel analysis; Genetic parameters 143 155 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-826&slc_lang=fa&sid=1 M. Tousi Mojarrad مجید طوسی مجرد Yes M.R. Ghannadha محمدرضا قنادها No