fa بهینه سازی الگوهای کشت در سطح حوضه آبریز با تأکید برمنافع اجتماعی و واردات خالص آب مجازی: مطالعه موردی منطقه خراسان عمومی Ggeneral پژوهشي Research هدف مطالعه حاضر ارایه روشی است برای تعیین الگوهای بهینه کشت در سطح حوضه آبریز (حریرود و کشف رود ) که در آن بر منافع اجتماعی (مزیت نسبی محصولات) استفاده کارا از آب آبیاری در دسترس و جهت دهی الگوهای بهینه کشت در راستای حداکثرسازی خالص واردات آب مجازی تأکید شده است. در این راستا، مدلی در سطح حوضه آبریز ساخته شد و در 5 سطح ریسک در مقدار آب در دسترس و سه سطح راندمان آبیاری 35، 45 و 65 درصد در مقدار مصرف آب آبیاری حل شد. با توجه به نتایج به‌دست آمده، می‌توان الگوهای بهینه کشت در سطح حوضه را به سمتی که دارای ویژگی‌های حداکثرشدن منافع اجتماعی، حداقل استفاده از آب آبیاری و حداکثر شدن خالص واردات آب مجازی است، هدایت کرد. با این حال، برای اظهار نظر روشن راجع به یک الگوی کشت خاص، نیاز به اطلاعات بیشتری در زمینه مقدار دقیق آب مجازی است که برای هر محصول از کشور خارج شده یا وارد می‌گردد. افزون بر آن، لازم است که پیشتر، یک الگوی مناسب واردات و صادرات محصولات زراعی طراحی و سپس الگوهای کشت را درجهت آن هدایت کرد. این مطالعه می‌تواند به‌عنوان مقدمه‌ای در جهت حرکت به این موضوع نگاه شود. The objective of this study is to introduce an approach for determination of comparative advantage of Basins in the production of crops, enhancing water use efficiency and directing cropping patterns to maximize net virtual water import. A model was constructed and applied assuming five different risks in available water and three levels of irrigation efficiencies (35, 45, and 65). The findings showed that, it is possible to direct optimal cropping pattern at basin level to maximize social profit, water use efficiency and net virtual water import simultaneously. However, in order to derive a definite conclusion, more data are needed about the quantity water embedded in each crop exported from and imported to each country. Moreover, it is necessary to design a suitable export-import plan to be used as a target for directing cropping patterns toward it. The approach used in this study can be viewed as a first step in this direction. آب مجازی، منافع اجتماعی، الگوهای کشت، واردات، صادرات Virtual water, Social profit, Cropping patterns, Import, Export 297 313 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-838&slc_lang=fa&sid=1 M. sabouhi محمود صبوحی Yes G.H. soltani غلامرضا سلطانی No