fa تأثیر استفاده از دانه و تفاله گوجه‌فرنگی در جیره غذایی بر عملکرد جوجه‌های گوشتی عمومی Ggeneral پژوهشي Research این آزمایش به‌منظور تعیین ارزش غذایی و مطالعه اثرات استفاده از سطوح مختلف دانه و تفاله گوجه‌فرنگی بر عملکرد جوجه‌های گوشتی انجام شد. دانه گوجه‌فرنگی در سطوح 6، 12 و 18 درصد و تفاله گوجه‌فرنگی در سطوح 3، 9 و 12 درصد در جیره جایگزین ذرت و کنجاله سویا شد. ابتدا انرژی قابل سوخت و ساز دانه و تفاله گوجه‌فرنگی به روش سیبالد تعیین شد. در این آزمایش از 504 قطعه جوجه گوشتی تجاری (راس 308) به مدت 8 هفته (از سن 1 تا 56 روزگی) به‌صورت یک طرح کاملاً تصادفی در 7 تیمار و 4 تکرار (18 قطعه جوجه در هر تکرار) استفاده شد. در21 روزگی قابلیت هضم ایلئومی پروتئین جیره‌ها تعیین شد. میزان انرژی قابل سوخت و ساز ظاهری دانه 3394 و تفاله 2329 کیلوکالری در کیلوگرم و میزان پروتئین خام آنها به‌ترتیب 31 و7/22 درصد بود. نتایج نشان داد که سطوح مختلف دانه و تفاله گوجه‌فرنگی بر وزن بدن، قابلیت هضم ایلئومی پروتئین جیره و در صد لاشه اثر معنی‌داری نداشت. بهترین ضریب تبدیل انرژی و پروتئین در سطح 6 درصد دانه و 9 درصد تفاله بوده که با تیمار شاهد اختلاف معنی‌داری نداشتند. جوجه‌هایی که با دانه و 12 درصد تفاله گوجه‌فرنگی تغذیه شدند نسبت به تیمار شاهد مصرف خوراک بیشتری داشتند. جیره‌های حاوی 6 درصد دانه،3 و 9 درصد تفاله از نظر ضریب تبدیل خوراک با تیمار شاهد اختلاف معنی‌داری نداشتند. This experiment was carried out to determine the nutritional value and the effect of different levels of tomato seed and pomace on performance of broilers. Corn grains and soyabean meals were replaced by tomato seed at levels of 6, 12 and 18 % and tomato pomace at levels of 3, 9 and 12 %. At first, the metabolizable energy of tomato seed and pomace was determined by the Sibbald method. In this experiment, 504 commercial broiler chicks (Ross 308) were used for 8 weeks (from 7 to 56 days old ) in a completely randomized design in 7 treatments with 4 replications per treatment. After 21 days, protein digestibility of the ration in illeum was determined. Apparent metabolizable energy was 3394 kcal/kg for seed and 2329 kcal/kg for pomace and crude protein was 31, 22.7, respectively . The result showed that body weight, protein digestibility of rations in illeum and carcass characteristics were not significantly different . Best energy and protein conversion efficiencies were obtained at the level of 6 % seed and 9 % pomace, that were not significantly different from control treatment. Cheeks fed with seed and 12% tomato pomace had significantly (p<0.5) higher feed intake than control group.The difference between diets containing 6% seed and 3% pomace and control group was not significant regarding feed conversion ratio. تفاله گوجه‌فرنگی، دانه گوجه‌فرنگی، انرژی قابل سوخت و ساز، قابلیت هضم ایلئومی پروتئین، جوجه‌های گوشتی Tomato seed, Tomato pomace, Metabolizable energy, Protein digestibility in ileum, Broiler chicken. 393 401 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-846&slc_lang=fa&sid=1 A. Chakraei آرش چکرائی Yes J. Pourreza جواد پوررضا No A. Tabeidian سید علی تبعیدیان No