fa تأثیر آبیاری و کود نیتروژن بر عملکرد چای عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p style="DIRECTION: rtl" align="justify">در بسیاری از مناطق چای‌خیز شمال کشور، انجام آبیاری تکمیلی مناسب در دوره کم‌آبی و مصرف صحیح کود نیتروژن می‌تواند منجر به افزایش قابل توجه عملکرد در واحد سطح گردد. دراین راستا، تحقیق حاضر برای بررسی تأثیر سطوح آبیاری و کود نیتروژن بر عملکرد و تعیین تابع تولید و ضریب گیاهی چای، در جنوب غربی شهرستان فومن(زیده) در استان گیلان انجام شد. در این تحقیق از سیستم آبیاری بارانی تک‌شاخه‌ای و طرح آزمایشی کرت‌های دوبارخرد شده در قالب طرح پایه بلوک‌های کامل تصادفی، استفاده گردید. عامل فرعی یعنی تیمارهای آبیاری بر اساس میزان آب دریافتی، به تیمارآبیاری کامل (I₄)، تیمارهای آبیاری ناقص (I₃ ، I₂ وI₁) و تیمار بدون آبیاری(I₀) تقسیم‌بندی و در هر تکرار به‌صورت ثابت انتخاب شدند. عامل اصلی شامل سه سطح نیتروژن <span dir="ltr">180 ،100) N₃ و N₂ ، N₁</span> و <span dir="ltr">360</span> کیلوگرم نیتروژن در هکتار) بوده که در سه تکرار به‌صورت تصادفی قرار داده شدند. در طی دوره رشد(اواخر فروردین تا مهر ماه)، به‌صورت هفته‌ای، رطوبت موجود در خاک به روش وزنی تا عمق 90 سانتی‌متری تعیین و سپس با استفاده از روش بیلان رطوبتی، تبخیرـ تعرق واقعی چای محاسبه شد. با برآوردETo از روش پنمن‌ـ مانتیث در همان دوره، ضریب گیاهی نیز محاسبه گردید. در طی دوره رشد، میانگین تبخیرـ تعرق واقعی در تیمارهای I₄ و I₀ به‌ترتیب معادل با 457 و256 میلی‌متر حاصل گردید. ضریب گیاهی چای در دوره کم آبی (خرداد، تیر و مرداد) برای تیمار آبیاری کامل بین 8/0 تا 9/0 حاصل شد. ضریب حساسیت چای به تنش(k_y) برابر با 37/1 به‌دست آمد. نتایج نشان داد که مصرف بهینه نیتروژن (180 کیلوگرم در هکتار) همراه با آبیاری کامل، تولید محصول و کارایی مصرف آب را افزایش داده و آبیاری در مقایسه با نیتروژن، تأثیر بیشتری بر افزایش عملکرد و کارایی مصرف آب داشته است. در تیمارهای I₀ وI₁ ، مصرف نیتروژن به میزان 100 کیلوگرم در هکتار منجر به تولید بیشترین عملکرد و کارایی مصرف آب گردید. </p> In tea plantation regions of northern part of the country, application of supplemental irrigation during dry periods (lacking rainfalls) in conjuction with proper nitrogen fertilizer application can significantly improve tea yield per unit of plantation area. In order to quantify the effectiveness of proper irrigation and nitrogen management on tea, the response of tea to various levels of irrigation and nitrogen applications was studied in Fouman suburb of Guilan province. Tea crop production function and its crop coefficient (K_C) were determined. A line source sprinkler irrigation was used for creatiating a variable irrigation application and a split-split-plot statistical design was used. Irrigation treatments consisted of full irrigation (I₄), deficit irrigation (I₃, I₂ and I₁) and no irrigation(I₀). Nitrogen application treatments were N₁, N₂ and N₃ (100, 180 and 360 kg/ha) in three replications randomly arranged as main plots, while irrigation treatments as sub plots were not randomized. During the growing period, soil moisture up to the depth of 90 cm was determined gravimetrically and actual crop water use was calculated from mass balance equation weekly. Reference evapotranspiration (ETo) was estimated by Penman-Montieth equation and was used to estimate tea crop coefficient. During growing period, the actual tea water use of I₄ and I₀ were computed to be 457 and 256 mm. Tea crop coefficient during dry period (June, July and Augest) ranged from 0.8 to 0.9. Crop resistance factor (K_y) for tea was found to be 1.37. Results indicated that optimum rate of nitrogen (180 kg/ha) along with supplemental irrigation, increased yield and water use efficiency (WUE). Futhermore, supplemental irrigation increased yield and WUE more than nitrogen application. In I₀ and I₁ treatments, application of 100 kg/ha nitrogen resulted the highest yield and WUE. چای، آبیاری تکمیلی، نیتروژن، کارایی مصرف آب، ضریب گیاهی Tea, Supplemental irrigation, Nitrogen, Water use efficiency, Crop coefficient. 39 0 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-865&slc_lang=fa&sid=1 K. Majd Salimi کوروش مجد سلیمی Yes S. M Mir Latif سید مجید میرلطیفی No