fa بررسی امکان تولید جمعیت تمام ماده تریپلوئید قزل‌آلای رنگین‌کمان <i> (Oncorhynchus mykiss)</i> عمومی Ggeneral پژوهشي Research به‌منظور کاهش آثار نامطلوب بلوغ جنسی بر رشد و بازماندگی ماهی قزل‌آلای رنگین‌کمان، در این مطالعه امکان تولید جمعیت تمام ماده تریپلوئید، با استفاده از شوک گرمایی زود هنگام بر تخمک‌های لقاح یافته با اسپرم نرهای تغییر جنسیت یافته، مورد بررسی قرار گرفت. میزان القای تریپلوئیدی به‌وسیله سنجش ابعاد گلبول‌های قرمز تعیین گردید و جهت تایید تشخیص از روش‌های شمارش تعداد هستک‌ها (NORs) در سلول‌های آبشش و تهیه گسترش‌های کروموزومی استفاده شد. هم‌چنین به‌منظور بررسی نسبت‌های جنسی و تکامل گنادها در ماهیان تولید شده مطالعات بافت‌شناسی صورت گرفت. نتایج این بررسی نشان داد که نتاج حاصل از لقاح اسپرم نرهای تغییر جنسیت یافته با تخمک ماده‌های معمولی 100 % ماده بودند. هم‌چنین شوک گرمای <span dir="ltr">26/5 ^oC </span>به مدت 20 دقیقه روی تخم‌ها، پس از گذشت 20 دقیقه از لقاح، باعث القای تریپلوئیدی به میزان 80 % گردید. ماهیان تمام ماده تریپلوئید، تمام ماده دیپلوئید و مخلوط نر و ماده دیپلوئید از لحاظ مراحل مختلف انکوباسیون (میزان چشم زدگی، میزان تفریخ تخم‌های چشم زده و میزان بازماندگی از تفریخ تا شروع تغذیه فعال) تفاوت معنی‌داری نشان ندادند(05/0<P)، ولی میزان چشم زدگی و تفریخ در تیمار مخلوط نر و ماده تریپلوئید نسبت به سایر تیمارها به‌طور معنی‌داری پایین‌تر بود (05/0<P). در سن 8 ماهگی تکامل بیضه‌ها در ماهیان نر دیپلوئید و نر تریپلوئید به یک میزان و در مراحل اولیه اسپرماتوژنز بود. هم‌چنین تخمدان در ماده‌های دیپلوئید حاوی اووسیت‌هایی در مرحله پیش زرده‌سازی یا پیش هسته‌سازی بود، درحالی که تخمدان ماده‌های تریپلوئید با وجود داشتن ساختار تیغه‌ای مشخص، فاقد اووسیت بود. In order to reduce the adverse effects of sexual maturation on growth and survival of rainbow trout, production possibility of all-female triploid was investigated by means of early heat shock on eggs fertilized by masculinized male’s sperm. Fish ploidy level was determined by erythrocyte size measurement and confirmed by gill nucleolus (NORs) counting as well as chromosome number. Sexual ratios and gonad development were determined by histological studies. Final results showed that progenies produced by mating sex-reversed (masculinized) males and normal females were totally female (100 %). Also, applying early heat shocks (26.5° C lasting 20 min, 20 min after egg fertilization) induced about 80 % triploidy in fishes. All-female triploid, all-female diploid and mixed-sex diploid fishes did not show any significant difference in incubation stages (eyed-stage egg rate, hatching, survival from hatching to active feeding), (P>0.05). Eyed-stage eggs rate, and hatching rate of eyed eggs in mixed-sex triploids were significantly lower than in other treatments (P<0.05). Testes development in diploid males was similar to that of triploid and was in early stages of spermatogenesis in 8 month old fish. Also, diploid ovaries were packed with oocytes at previtellogenic or perinucleolus stages. Although they showed distinct lamellar structure of an ovary, triploid ovaries contained no oocytes قزل‌آلای رنگین‌کمان، تمام ماده، تریپلوئید، نر تغییر جنسیت یافته، شوک گرمایی Rainbow trout, All-female, Triploid, Sex-reversed male, Heat shock. 269 278 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-882&slc_lang=fa&sid=1 M. R. Kalbassi محمد رضا کلباسی Yes S. A. Johari سید علی جوهری No