fa مطالعه تغییرات طیف بازتابی مزارع گندم در مشهد با استفاده از تصاویر MODIS عمومی Ggeneral پژوهشي Research علم سنجش از دور و داده‌های ماهواره‌ای یکی از روش‌های جدید و مؤثر در زمینه تحقیقات کشاورزی می‌باشد. سنجنده‌های موجود روی ماهواره‌های مختلف طیف‌های بازتابی پوشش گیاهان را ثبت می‌نمایند. از این داده‌ها می‌توان برای شناسایی نوع گیاه، وضع سلامت گیاهان و برآورد عملکرد آنها استفاده کرد. ماهواره TERRA با داشتن پنج سنجنده فرصت مناسبی را برای بررسی زمین، اقیانوس و اتمسفر فراهم آورده است. MODIS یکی از این پنج سنجنده می‌باشد. این سنجنده دارای 36 باند طیفی با قدرت تفکیک مکانی 500،250 و 1000 متر است. از شاخص‌های گیاهی سنجنده مودیس در پایش تابش‌های فعال فتوسنتزی، تغییرات پوشش گیاهی، وضعیت سلامت و مساحت زیر کشت گیاهان مختلف استفاده می‌شود. در این مقاله تصاویر باند قرمز(620-670 نانومتر) و باند مادون قرمز نزدیک (841- 876 نانومتر) سنجنده مودیس با دوره زمانی شانزده روزه مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار می‌گیرند. از این تصاویر مزارع کشت گندم زمستانه واقع در دشت مشهد در فصل زراعی 84-1383 استخراج شده است. با استفاده از روش‌های پردازش تصویر، مقادیر رقومی (DN) پیکسل‌های موجود روی تصاویر استخراج گردیده و در این تحلیل استفاده شدند. نتایج نشان داد که هم در اوایل و هم در اواخر فصل رشد گندم بین دو باند قرمز و مادون قرمز نزدیک، هم‌بستگی مثبتی (با ضریب هم‌بستگی 70/0 و 69/0) وجود داشته و مقدار شاخصNDVI کاهش (24/0 در خرداد و 18/0 در اوایل آبان) می‌یابد. این ارتباط در اوایل فصل رشد وجود نداشته و از طرفی افزایش چشم‌گیری(5/0) در شاخص NDVI مشاهده می‌شود. هم‌چنین علی‌رغم وجود پوشش گندم، در اواخر فصل رشد، کاهش چشم‌گیری در میزان بازتاب باند مادون قرمز نزدیک دیده می‌شود. بنابراین می‌توان از رابطه بین باند قرمز و مادون قرمز نزدیک همراه با شاخص NDVI در مدیریت کشاورزی دقیق مانند پیش‌بینی مراحل فنولوژیک گندم، برآورد عملکرد گندم و پایش وضعیت سلامت گندم استفاده کرد. Remote sensing science and satellite data are widely used by researchers for agricultural studies. Vegetation spectral reflections recorded by satellite sensors have been used extensively for identifying plant types, plant cover, health community of plants and predicting yield. The TERRA satellite, with 5 sensors, provides an opportunity to observe land, atmosphere and ocean characteristics. The Moderate Resolution Imaging Spectroradiometer (MODIS) is on–board TERRA satellite. This sensor with 36 bands by 250m, 500m, and 1000m spatial resolution help us to study our environment. The MODIS vegetation indices are used to monitor photosynthetic activity radiation, change detection in plant communities, planted area estimation and plant health. A statistical analysis was done to analyze Near Infra Red (NIR) (841-876 nm) and Red (R) (620-670 nm) bands of MODIS images for a 16 day period. The images have been used for winter wheat in Mashhad (North East of IRAN) during agricultural season of 2004-05.Some image processing techniques were used to extract the related digital numbers (DN), showing the electromagnetic spectrum reflection for all of the pixels. The analysis shows a positive correlation between R and NIR spectrum (0.70 and 0.69) and decrease in NDVI (0.18 and 0.24) in the first and late wheat growth season. However, there is not such a good correlation in the middle of the season and NDVI increased very much. In spite of having wheat cover in the field, NIR reflection decreased very much in the late wheat growth season (0.5). Therefore the correlation relation between R and NIR band along with NDVI could be used effectively in precision agriculture management such as predicting of phonological stage, wheat yield estimation and wheat health condition. سنجش از دور، طیف بازتابی، گندم، قرمز، مادون قرمز نزدیک، DN، NDVI ،TERRA،MODIS. Remote sensing , Wheat, Spectral reflection, Red, NIR, MODIS, NDVI, DN. 11 19 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-893&slc_lang=fa&sid=1 S. H. Sanaienejad سید حسین ثنایی‌نژاد Yes A. R. Shah Tahmasbi امیررضا شاه‌طهماسبی No R. Sadr Abadi Haghighi رضا صدرآبادی حقیقی No K. Kelarestani کیومرث کلارستانی No