fa تأثیر بعضی از عناصر غذایی پرمصرف و کم مصرف بر عملکرد دانه، میزان روغن و سایر صفات زراعی دو رقم کلزا <span dir=ltr> (<i> Brassica napus </i> L.)</span> در اصفهان عمومی Ggeneral پژوهشي Research به‌منظور بررسی اثر جداگانه و توأم عناصر غذایی <span dir="ltr"> Zn، </span><span dir="ltr">Fe، </span><span dir="ltr">K، </span><span dir="ltr">P، </span><span dir="ltr">N</span>و Mn بر عملکرد دانه و دیگر صفات زراعی کلزا  (.<em>Brassica napus</em> L)، آزمایشی در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان در سال 1385 اجرا گردید. در این آزمایش که به‌صورت کرت‌های خرد شده انجام شد، تأثیر یازده تیمار کودی به‌عنوان فاکتور اصلی بر صفات زراعی دو رقم کلزا شامل اکاپی و زرفام به‌عنوان فاکتور فرعی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار بررسی شد. نتایج نشان داد که هیچ‌کدام از تیمارهای کودی تأثیر معنی‌داری را بر تعداد روز تا رسیدگی نداشتند. استفاده از Fe + NPK به‌طور معنی‌داری موجب افزایش ارتفاع بوته درهر دو رقم گردید. اثر تیمارهای کودی بر تعداد غلاف در بوته و تعداد دانه در غلاف معنی‌دار نبود. تیمار‌های کودی <span dir="ltr">NP، </span<span dir="ltr" >K، </span><span dir="ltr">P، </span><span dir="ltr">N</span>و NK به‌طور معنی‌دار موجب افزایش وزن هزار دانه در رقم اکاپی شد، ولی NPK + Fe موجب کاهش معنی‌دار این صفت و افزایش غیر معنی‌دار تعداد دانه در غلاف در رقم زرفام گردید. تیمار‌های کودی <span dir="ltr">NPK، </span><span dir="ltr">N</span>و NPK + Fe نیز به‌ترتیب موجب افزایش 13، 7 و43 درصد عملکرد دانه گردید. براساس متوسط دو رقم، استفاده از نیتروژن موجب افزایش معنی‌دار درصد روغن دانه شد ولی اثر متقابل معنی‌دار بین ارقام و تیمارهای کودی نشان داد که استفاده از K و NP موجب کاهش معنی‌دار درصد روغن در رقم زرفام گردید.تیمارهای کودی <span dir="ltr"> NPK،  </span><span dir="ltr">N</span>وNPK + Fe تأثیر بیشتری را بر درصد روغن دانه و عملکرد روغن داشتند، به‌طوری‌که میانگین درصد روغن دانه و عملکرد روغن در تیمارهای شاهد<span dir="ltr">NPK، </span><span dir="ltr">N </span>و NPK + Fe به‌ترتیب برابر 7/ 39، 7/41، 4/39 و 8/39 درصد و 1/681، 4/816، 2/730 و 3/983 کیلوگرم در هکتار بود که نشان می‌دهد استفاده از N و Fe موجب افزایش عملکرد دانه و روغن در هر دو رقم شده است. استفاده از کودهای دارای Zn و Mn نیز اثر معنی‌داری را بر عملکرد و میزان روغن دانه نداشت. در این مطالعه تغییرات عملکرد دانه و روغن اساساً و به‌ترتیب ناشی از تغییرات تعداد غلاف در بوته و عملکرد دانه بود. به‌طور کلی به‌نظر می‌رسد استفاده از N و Fe در شرایط اقلیمی و خاکی مشابه با این منطقه می‌تواند از لحاظ اقتصادی دارای اهمیت و موجب افزایش عملکرد دانه و روغن در کلزا شود. Rapeseed (<em>Brassica napus</em> L.) is one of the oilseed crops in the temperate regions and is adapted to different climate conditions. This crop can have an important role in production of vegetable oil, and providing appropriate soil fertility can increase its seed and oil yield. In order to investigate the effect of N, P, K, Fe, Zn and Mn on seed yield and other agronomic traits of rapeseed, an experiment was carried out at the Research Farm of Isfahan University of Technology in 2006. The experiment was arranged as split plot in a randomized complete block design with three replications in which eleven fertilizer treatments and two cultivars of rapeseed (Ocapi and Zarfam) were considered as the main and sub factors, respectively. The results showed that there was no significant effect of fertilizers on days to maturity, but application of NPK+Fe significantly increased the plant height in both cultivars. The fertilizer treatment had no significant effect on the number of pods per plant and seeds per pod. The interaction effects indicated that application of N, P, K, NP and NK significantly increased 1000-seed weight in Ocapi cultivar however NPK+Fe significantly decreased 1000-seed weight and non significantly increased seeds per pod in Zarfam cultivar. Application of N, NPK and NPK+Fe increased the seed yield by 13, 7 and 43%, respectively. Averaged over two cultivars, N significantly increased seed oil content, but significant interaction between fertilizers treatments and cultivars indicated that application of K and NP significantly reduced the seed oil content in Zarfam cultivar. Fertilizer treatments of N, NPK and NPK+Fe had higher effects on seed oil content and oil yield and means of these traits for fertilizer treatments of control, N, NPK and NPK+Fe were 39.7, 41.7, 39.4 and 39.8%, and 681.1, 816.4, 730.2 and 983.3 kg/ha, respectively which indicate that N and Fe increased the seed and oil yield in both cultivars. However, the application of Zn and Mn had no significant effect on seed yield and seed oil content. In this study, the variation of seed yield and oil yield was mainly due to the variation of number of pods per plant and seed yield, respectively. In conclusion, it seems that in soil and climatic conditions like this experiment, application of N and Fe can be economically important and increase the seed and oil yield in rapeseed. کلزا، عناصر غذایی، عملکرد دانه، روغن دانه Rapeseed, Nutrient elements, Seed yield, Oil content. 77 88 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-898&slc_lang=fa&sid=1 GH. Saeidi قدرت‌اله سعیدی Yes A. Sedghi آزاده صدقی No