fa تأثیرنوع رقم نیشکر بر واکنش تابعی زنبور پارازیتوئید (<i> Platytelenomus hylas</i> (Hym., Scelionidae نسبت به تراکم‌های مختلف تخم ساقه‌خوار ( <i> Sesamia nonagrioides </i> ( Lep., Noctuidae و میزان پارازیتیسم عمومی Ggeneral پژوهشي Research ارقام مختلف یک گیاه و یا گونه‌های مختلف گیاهی می‌توانند ازطریق صفات فیزیکی و بیوشیمیایی و یا به صورت غیر مستقیم از طریق جیره غذایی میزبان، روی ویژگی‌های رفتاری و کارایی دشمن طبیعی تأثیر بگذارد. این بررسی با هدف تعیین درصد پارازیتیسم و واکنش تابعی زنبور پارازیتوئید <em>Platytelenomus hylas</em> Nixon نسبت به تراکم‌های مختلف تخم ساقه‌خوار . <em>Sesamia nonagrioides</em> Lef و تعیین میزان تأثیر نوع رقم در این ویژگی رفتاری پارازیتوئید به عنوان یکی از روش‌های ارزیابی کارایی زنبور یاد شده در ارقام مختلف نیشکر انجام گردید. در مزرعه با جمع‌آوری تخم آفت از مزارع نیشکر در سه رقم تجاری <span dir="ltr"> CP</span><span dir="ltr">57</span><span dir="ltr">-</span><span dir="ltr">614 </span>،<span dir="ltr"> CP</span><span dir="ltr">48</span><span dir="ltr">-</span><span dir="ltr">103 </span>وCP69-1062، درصد پارازیتیسم در هریک از ارقام تعیین گردید. به منظور تعیین واکنش تابعی زنبور، تخم‌های جمع‌آوری شده تا خارج شدن زنبورها در انکوباتور نگه‌داری شدند. سپس واکنش تابعی زنبور در تراکم‌های 2، 4، 6، 8، 14، 20، 30، 40، 50، 60، 70، 80 و 90 در لوله آزمایش (به ابعاد<span dir="ltr"> 2 </span><span dir="ltr">× </span><span dir="ltr">17/5 </span>سانتی‌متر) در مدت 24 ساعت بررسی شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌های واکنش تابعی از نرم افزارSAS استفاده شد. تجزیه آماری داده‌ها نشان داد که میزان پارازیتیسم تخم آفت توسط زنبور <em>P. hylas</em> در بین سه رقم نیشکر دارای اختلاف معنی‌دار است و میزان پارازیتیسم تخم‌های آفت متاثر از رقم می‌باشد. مقایسه میانگین‌ها با آزمون دانکن نشان داد که رقم CP48-103 در یک گروه و دو رقم دیگر در گروه دیگری قرار دارند. مطابق با نتایج این تحقیق، واکنش تابعی زنبور در هر سه رقم مورد مطالعه از نوع سوم است. مقایسه پارامترهای برآورد شده توسط مدل هولینگ برای هریک از آزمایش‌ها در سه رقم مورد آزمایش نشان داد که قدرت جستجوی زنبور در رقم CP48-103 به طور معنی‌داری بیشتر از دو رقم دیگر است ولی بین ارقام CP57-614 و CP69-1062، تفاوت معنی‌داری دیده نشد. هم‌چنین زمان دست‌یابی و حداکثر میزان پارازیتیسم برآورد شده توسط مدل(T/T_h) در سه رقم تفاوت داشته و در رقم CP69-1062 به طور معنی‌داری کمتر از دو رقم دیگر است. Cultivars or species of different plants through physical and biochemical characteristics or indirectly through food diet of host plant can influence behavioral characteristics and efficiency of a natural enemy. This investigation was conducted to determine percentage of parasitism and functional response of parasitoid wasp, Platytelenomus hylas (Hym., Scelionidae) to different egg densities of stem borer, Sesamia nonagrioides (Lef.) and effect of different cultivars on it. At the first stage, eggs of pest were separately collected from fields in three cultivars of CP48-103, CP69-1062 and CP57-614 and then percentage of parasitism in each cultivar was calculated. For determining functional response of the wasp, collected eggs from fields were reared to adult stage at 29±1 ºC, 60% of RH,. Then functional response of wasp was investigated at densities of 2, 4, 6, 8, 14, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, and 90 of the host eggs for 24h. Analysis of data was done using SAS software. Results showed that egg parasitism by P. hylas in cultivars were significantly different (p<0.05). Type of cultivars influences rate of egg parasitism. Comparison of means by Duncan’s test showed that CP48-103 cultivar significantly differed from two other cultivars: CP69-1062 and CP57-614. Functional response in three cultivars was found to be a type III. Comparison of estimated parameters by Holling model in three cultivars showed that searching efficiency on CP48-103 cultivar was significantly higher than two other cultivars but CP57-614 and CP69-1062 were close to each other. Also, handling time (Th) and the maximum rate of estimated parasitism (T/ Th) on the three cultivars were different and on CP69-1062 they were significantly less than the two other cultivars. Sesamia nonagrioides ، Platytelenomus hylas ، ارقام نیشکر، واکنش تابعی Sugarcane cultivar, Parasitism, Functional response, Platytelenomus hylas, Sesamia nonagrioides. 275 284 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-916&slc_lang=fa&sid=1 A. R. Askarianzadeh علیرضا عسکریان زاده Yes S. Moharramipour سعید محرمی‌پور No Y. Fathipour یعقوب فتحی پور No A. Narrei ارسلان نره ئی No