fa اثر فرآیند حرارتی و مدت نگهداری برخواص کیفی روغن سبوس برنج عمومی Ggeneral پژوهشي Research <p>از سبوس برنج در تولید انواع روغن‌های خوراکی و صنعتی، غذای کودک، بیسکویت‌سازی، کنستانتره‌های پروتئینی، خوراک دام و طیور و ماهی و انواع فراورده‌های دارویی استفاده می‌شود. غنی بودن سبوس برنج از نظر کربوهیدرات‌ها، اسیدهای آمینه آزاد و وجود آنزیم‌های گوناگون، عامل مؤثری در بروز تغییرات شیمیایی، آنزیمی یا بیولوژیک و میکروبی می‌باشد. فرآیند حرارتی یکی از روش‌های مؤثر در کاهش فعالیت‌های میکروبی و آنزیم‌های فاسد کننده در سبوس است. بدین منظور، در یک آزمایش فاکتوریل در چارچوب طرح کاملاً تصادفی، اثر فرآیند حرارتی و مدت نگهداری برخواص کیفی روغن خام سبوس برنج بررسی شد. <br></p><p>نتایج آزمایش‌ها نشان داد که در اثر عملیات پاربویل (فرآیند حرارتی مرطوب) بازده استحصال روغن از 72/13 به 04/22 درصد می‌رسد. در اثر پاربویل، اندوسپرم برنج در حین عملیات تبدیل در برابر شکستگی مقاوم می‌شود و سبوس حاصله از این نوع شلتوک دارای مقادیر کمتری اندوسپرم و ناخالصی است، که اثر مثبت آن به صورت افزایش درصد روغن نمایان می‌شود. در بررسی اثر حرارت بر رنگ روغن استحصالی، مشخص گردید که روغن سبوس‌های پاربویل شده نه تنها روز اول، بلکه طی دوره نگهداری نیز روشن‌تر از دیگر تیمارها هستند. روغن حاصله از سبوس تثبیت شده نسبت به واکنش‌های هیدرولیتیک مقاوم، و به اتواکسیداسیون حساس است. عملیات پاربویلینگ و فرآیند حرارتی خشک و زیاد موجب کاهش عدد یدی طی دوره نگهداری سبوس می‌شود. نتایج کیفی و کمی کروماتوگرافی گازی نمونه‌های روغنی نشان داد که فرآیند حرارتی اثر چندانی بر تغییر درصد اسیدهای چرب نمونه‌های روغن سبوس برنج ندارد. </p> <p>Rice bran is the most important by-product of rice milling. It is a valuable source of edible oil in most rice producing countries. Rice bran oil is used in babyfood, biscuit, poultry, fish and farm animal feeds. The storage of rice bran without 'heat processing will result in hydrolysis and auto-oxidation of lipids, and to its decreased physicochemical, organoleptic and nutritional quality. Rice bran is rich in carbohydrates, free amino acids, lipids and different enzymes. The enzymes have destructive effects on the quality of rice bran components. Heat processing is an effective method to reduce the microbial and enzymatic activity of bran. </p><p>This study was carried out using a factorial experiment by completely randomized design with three replications to investigate the effect of heat treatment and storage time on rice bran crude oil properties. The parboiling treatment was effective on the rice kernel strength. The bran produced from parboiled rice milling had lower endosperm components. This type of bran had a lower starch but a higher oil percentage. The results of color of rice bran oil samples determined by Lovibond showed that the oil from parboiled rice bran before and during storage had better color than the other samples. Iodine value of bran oil from parboiled paddy decreased during the storage period. The results from studies on fatty acid composition of oil samples determined by gas chromatography (G.C.) showed that the quantitative trend of fatty acids of the control sample remained the same as that in the rice bran samples with the treatment process. </p> سبوس برنج، روغن، خواص کیفی، فرایند حرارتی Rice bran, Oil, Quality, Heat processing. 175 187 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-92&slc_lang=fa&sid=1 K. Tajadodi Talab کبری تجددی‌طلب Yes M. Shahedi محمد شاهدی No R. Shokrani رضا شکرانی No S. Dokhani شهرام دخانی No