fa ارزیابی اثر برخی ترکیبات شیمیایی دورکننده روی زنبورعسل (.<i> Apis mellifera</i> L ) در ایستگاه‌های تغذیه ای در مزرعه عمومی Ggeneral پژوهشي Research به‌علت آسیب دیدن حشرات مفید و گرده‌افشان‌ها به‌ویژه زنبورهای عسل در هنگام گل‌دهی گیاهان از سموم استفاده شده در محیط، حفاظت از این حشرات ضروری است. با بررسی 10 ترکیب شیمیایی که در شرایط آزمایشگاهی دورکنندگی آنها مشخص شده بود، اقدام به مطالعه اثر دورکنندگی آنها در شرایط مزرعه‌ای گردید. از بین ترکیبات آزمایش شده شامل استوفنون، متیل اتیل کتون، متیل ایزوبوتیل کتون، سیکلوهگزانون، استیل استون، متیل سالیسیلات، پروپیونیک آنیدرید، مالئیک آنیدرید، 2- اتیل هگزیل آمین و دی بوتیل آمین، مشخص شد که ترکیبات آمینی 2-اتیل هگزیل آمین و دی بوتیل آمین و ترکیب استری متیل سالیسیلات دارای بالاترین درصد دورکنندگی زنبورهای عسل در شرایط مزرعه‌ای هستند. اثر زمان نمونه‌برداری نیز نشان داد که در ساعت 15 دورکنندگی ترکیبات بیشتر است. ارزیابی غلظت‌های مختلف این سه ترکیب مخلوط با غلظت نیم درصد ترکیبات پایدارکننده بنزیل بنزووات، دی بوتیل فتالات و بنزیل الکل نشان داد که اختلاط 2- اتیل هگزیل آمین با بنزیل بنزووات، دی بوتیل فتالات و بنزیل الکل به ترتیب در غلظت‌های بالای 17/0، 4/0 و 03/0 درصد، اختلاط دی بوتیل آمین با بنزیل بنزووات و دی بوتیل فتالات هر دو در غلظت 1 درصد و با بنزیل الکل در غلظت‌های بالای 08/0 درصد و اختلاط متیل سالیسیلات و بنزیل الکل در غلظت‌های بالای 8/1 درصد دورکنندگی بالای 70 درصد در شرایط مزرعه‌ای دارند. Due to injuries of pesticides to natural enemies of pests and pollinator insects, especially honeybees, during the flowering periods, it is essential to protect them. Application of chemical compounds along with the pesticides on the plants could repel the non-target insects from the sprayed areas for sometime and lessen the hazards of pesticides to them. In this study, ten repellent chemicals whose repellency effect was proven in the laboratory in previous studies were screened in the field. Among tested repellents including, Acetophenon, Methyl ethyl ketone, Methyl isobutyl ketone, Cyclohexanone, Acetyl acetone, Methylsalicylate, Propionic anhydride, Maleic anhydrate, 2- Ethylhexylamine, and Dibutylamine, it was revealed that amino group compounds including 2- Ethylhexylamine and Dibutylamine and esteric compound, Methylsalicilate had the highest repellency effect on the honeybees under the field conditions. Repellency effect of these compounds was greater at 15 pm than other sampling times. Repellency effects of different concentrations of these three compounds, when mixed with 0.5% concentration of fixative compounds, showed that the mixture of 2- Ethylhexylamine with Benzylbenzoate, Dibutylphthalate and Benzylalcohole with concentration of 0.17, 0.4 and 0.03 % respectively, the mixture of Dibutylamine at the concentration of 1% with Benzylbenzoate and Dibutylphthalate and at the concentration of 0.08% and higher with Benzylalcohole, and also mixture of Methylsalicilate at the concentration of 1.8 % and higher with Benzylalcohole, all have repellency effect of more than 70% under the field conditions. : ترکیبات دورکننده، زنبورعسل، ترکیبات پایدارکننده، غلظت Repellent chemicals, Honeybees, Fixative compounds, Concentration. 351 363 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-922&slc_lang=fa&sid=1 N. Sahebzadeh نجمه صاحب زاده Yes R. Ebadi رحیم عبادی No J. Khajehali جهاگیر خواجه علی No