fa اثر سطوح مختلف شوری کلرید سدیم بر جوانه زنی و رشد گیاهچه ارقام گلرنگ <span dir=ltr>(<i>Cartamus tinctorius</i> L.)</span> عمومی Ggeneral پژوهشي Research مسأله شوری به عنوان عاملی فزاینده در مزارع فاریاب کشور، خصوصاً مزارعی که با آب چاه آبیاری می‌شوند، از اهمیت خاصی برخوردار است. به منظور بررسی آثار تنش شوری بر جوانه‌زنی و رشد گیاهچه گلرنگ، آزمایشی در دو مرحله با استفاده از چهار سطح شوری کلرید سدیم (0، 5، 10 و 15 دسی زیمنس بر متر) و چهار رقم خاردار و بدون خارگلرنگ ( محلی اصفهان و ارقام اصلاح شده <span dir="ltr"> LRV</span>،<span dir="ltr">IL</span>و PI) به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در سه تکرار انجام شد. در مرحله جوانه‌زنی درصد جوانه‌زنی، سرعت جوانه‌زنی، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه، وزن خشک ریشه‌چه و ساقه‌چه، نسبت وزن خشک ریشه‌چه به ساقه‌چه و شاخص مقاومت به شوری اندازه‌گیری شد. در مرحله رشد گیاهچه نیز طول ساقه، تعداد برگ، شاخص کلروفیل، وزن خشک ریشه و اندام هوایی، نسبت وزن خشک ریشه به اندام هوایی و شاخص مقاومت به شوری اندازه‌گیری گردید. نتایج هر دو مرحله نشان داد که در همه رقم‌ها تنش شوری صفات ذکر شده را به صورت معنی‌دار کاهش می‌دهد. اثر متقابل شوری و رقم در مرحله جوانه‌زنی بر خلاف مرحله رشد گیاهچه معنی‌دار بود. با افزایش شوری شاخص مقاومت به شوری در هر دو مرحله به صورت معنی‌داری کاهش یافت، ولی اختلاف بین واریته‌ها معنی‌دار نبود. در مرحله جوانه‌زنی و رشد گیاهچه رقم‌های PI و IL به ترتیب به عنوان مقاوم‌ترین رقم‌ها ارزیابی شدند. مقایسه نتایج نشان داد که نحوه پاسخ به تنش شوری در رقم‌های مختلف و طی مراحل جوانه‌زنی و رشد گیاهچه کاملاً متفاوت بوده و مرحله جوانه‌زنی به تنش شوری حساس‌تر است. Soil salinity is an increasing environmental stress on crops in most areas of Iran since farmers use underground saline water for irrigation. In order to investigate the effects of salt stress on germination and seedling growth of safflower (<em>Carthamus tinctorius</em> L.), an experiment was conducted at two stages (germination seedling growth), using four levels of NaCl salinity (0, 5, 10, 15 ds/m), and four cultivars of spiny and non-spiny safflower ( a landrace from Isfahan bred cultivars of IL, LRV and PI). The design was factorial and completely randomized based on 3- replicates (CRD). Germination percentage, germination velocity index, root and shoot length, root and shoot dry weight, root to shoot dry weight ratio and salt tolerance index were measured at germination stage. In seedling growth stage, traits such as, stem length, number of leaves, chlorophyll index, root and shoot dry weight, root to shoot dry weight ratio and salt tolerance index were also measured. Results for both growth stages showed that salt stress decreased all the above mentioned traits, significantly, in all cultivars. Salinity × variety interaction at germination stage was also significant, compared to seedling growth stage. Salt tolerance index decreased significantly with increasing salinity at both stages, but differences between cultivars were not significant. Cultivars PI and IL were characterized as the tolerant ones at germination and seedling growth stages, respectively. It could be concluded that safflower cultivars responded differently to salinity in germination phase compared to seedling growth phase, and that safflower suffers more from salinity during germination stage. شوری، رقم، گلرنگ، جوانه‌زنی و رشد گیاهچه Salinity, Cultivar, Safflower, Germination, Seedling growth. 449 458 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-929&slc_lang=fa&sid=1 M. Hajghani مهدیه حاج غنی Yes M. Saffari مهری صفاری No A. A. Maghsoudi Moud علی اکبر مقصودی مود No