fa تأثیر آبیاری محدود بر خصوصیات فیزیکی دانه هیبریدهای‌ آفتابگردان عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور ارزیابی آثار آبیاری محدود بر خصوصیات فیزیکی دانه هیبریدهای آفتابگردان، سه آزمایش جداگانه روی 9 هیبرید آفتابگردان در سه رژیم آبیاری (آبیاری پس از 60، 120 و 180 میلی‌متر تبخیر تجمعی از تشت تبخیر کلاس A) و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه تکرار در سال 1385 در مزرعه پژوهشی مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر کرج اجرا گردید. نتایج آزمایش نشان داد که بیشترین طول، عرض و قطر دانه در رژیم آبیاری بعد از 60 میلی‌متر تبخیر به دست آمد و تیمارهای آبیاری محدود بعد از 120 و 180 میلی‌متر تبخیر به ترتیب باعث کاهش 11 و 16% طول، 21 و 26% عرض و 22 و 28% قطر دانه گردیدند. بنابراین قطر دانه در مقایسه با عرض و طول دانه حساسیت بیشتری به سطوح آبیاری محدود داشت. بیشترین طول دانه متعلق به هیبرید A74×R95 و بیشترین عرض و قطر دانه متعلق به هیبرید آلستار بود. هم‌چنین در آزمایش‌های آبیاری پس از 60 و 120 میلی‌متر تبخیر، هیبرید A74×R95 و در آزمایش آبیاری پس از 180 میلی‌متر هیبرید آذرگل دارای بیشترین وزن دانه بودند. In order to investigate the limited irrigation impact on physical characteristics of seed in nine sunflower hybrids, three 3-replicate field experiments RCBC were conducted under three irrigation regimes (irrigation after 60, 120 and 180 mm cumulative evaporation from class A evaporation pan, respectively) at the research field of Seed and Plant Improvement Institute in Karaj, Iran. The results showed that the Maximum length, width and seed diameter were obtained from irrigation after 60 mm cumulative evaporation from pan, and irrigations after 120 and 180 mm evaporation caused to decrease the length by 11% and 16%, width by 21% and 26% and seed diameter by 22% and 28%, respectively. There fore the seed diameter in comparison with width and seed length was most susceptible to limited irrigations levels. The Maximum length was seen in hybrid of A74×R95, and the maximum width, and seed diameter were observed in hybrids of Allstar. Also, A74×R95 under irrigations after 60 and 120 mm evaporation and Azargol under irrigation after 180 mm evaporation had the highest seed weight. خصوصیات فیزیکی دانه، مغز دانه، پوست دانه، آفتابگردان Seed physical characteristics, Seed kernel, Seed hull, Sunflower. 513 523 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-934&slc_lang=fa&sid=1 GH. A. Akbari غلامعباس اکبری Yes H. Jabbari حمید جباری No J. Daneshian جهانفر دانشیان No I. Alahdadi ایرج اله دادی No N. Shahbazian نسترن شهبازیان No