fa تأثیر سطوح مختلف نیتروژن و زئولیت بر عملکرد کمّی و کیفی علوفه کلزای پاییزه عمومی Ggeneral پژوهشي Research به منظور بررسی تأثیر مقادیر مختلف نیتروژن و زئولیت طبیعی ایرانی بر عملکرد کمی و کیفی علوفه کلزای پاییزه (.<em>Brassica napus</em> L) در خاک‌هایی با بافت سبک، آزمایشی در سال زراعی 86-1385 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، به صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در 3 تکرار اجرا شد. تیمارهای مورد بررسی از فاکتوریل سطوح مختلف زئولیت (0، 3، 6 و 9 تن در هکتار) و مقدار کود نیتروژن در سه سطح (90، 180 و270 کیلوگرم نیتروژن خالص در هکتار) از منبع اوره حاصل شدند. بذور کلزا (رقم OKAPI) در دهم مهرماه کشت و 170 روز بعد، مصادف با ابتدای مرحله غلاف‌دهی، محصول علوفه سبز آن برداشت شد. نتایج نشان داد اثر نیتروژن و زئولیت بر صفات کمـّی علوفه شامل عملکرد ماده خشک، وزن خشک برگ و ساقه و شاخص سطح برگ معنی‌دار بود. به علاوه صفات کیفی علوفه (درصد پروتئین خام و درصد کلسیم در توده گیاهی) تحت تأثیر اثرات اصلی نیتروژن و زئولیت قرار گرفت. با افزایش مصرف کود نیتروژن شستشوی نیتروژن افزایش و با افزایش مصرف زئولیت به طور معنی‌داری شستشوی نیتروژن کاهش یافت. اثر متقابل دو فاکتور بر هیچ‌کدام از صفات مورد بررسی معنی‌دار نشد. کاربرد 270 کیلوگرم نیتروژن در هکتار در تلفیق با 9 تن زئولیت در هکتار بیشترین افزایش در صفات کمّی و کیفی علوفه کلزا را ایجاد کرد. انجام بررسی‌های بیشتر به منظور کاربرد تلفیقی کودهای شیمیایی با زئولیت‌های طبیعی توصیه می‌شود. In order to study the effect of various amounts of nitrogen (N) and Iranian natural zeolite on the quantitative and qualitative forage yield of winter canola (<em>Brassica napus</em> L.) in light soil, a field experiment was conducted on research farm of Tarbiat Modares University, Tehran, during 2006-2007. Treatments were arranged in the form of RCBD with 3 replications. The experimental treatments were based on factorial various levels of zeolite (0, 3, 6 and 9 t.ha^-1) and nitrogen (90, 180 and 270 kg ha^-1) in urea form. Seeds of canola (<em>Brassica napus</em> L. cv. Okapi) were sown on October 2, and fresh forage was harvested at the time of silique formation (170 DAP). Results showed that the effect of N and zeolite on forage quantitative attributes including biomass, leaf and stem dry weight and leaf area index were statistically significant. In addition, forage qualitative traits including crude protein percentage and calcium percentage in plant mass were significantly affected by N and zeolite. Increasing application of N fertilizer caused increase in N leaching, and with increasing zeolite application, N leaching reduced. The interaction of two factors for all parameters was not significant. The most increasing effects on forage yield and quality were gained using 270 kg N ha^-1 in combination with 9 t. Zeolite ha^-1. More detailed studies are strongly recommended to investigate the effects of integrated application of chemical fertilizer and natural zeolite. کلزا (. Brassica napus L)، نیتروژن، زئولیت، عملکرد کمّی و کیفی علوفه Canola ( Brassica napus L.), Nitrogen, Zeolite, Forage quality, Forage yield. 537 548 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-936&slc_lang=fa&sid=1 M. Gholamhoseini مجید غلامحسینی Yes M. Aghaalikhani مجید آقاعلیخانی No M.J. Malakouti محمدجعفر ملکوتی No