fa پاسخ ریزنمونه‌های انگور رقم بی‌دانه سلطانی به محیط‌های کشت مختلف عمومی Ggeneral پژوهشي Research برای بررسی اثر ترکیب های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد اکسین (<span dir="ltr"> IBA </span><span dir="ltr">NAA </span>،) و سایتوکینین (BAP, TDZ)، نمک‌های پایه (MS, WPM, NN) و جامد کننده (Gelrite, Plant Agar) روی رشد و نمو ریزنمونه در گیاه انگور رقم بی‌دانه سلطانی، آزمایشی فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی اجرا شد. ویژگی‌های تعداد شاخساره تشکیل شده و طول آنها به عنوان دو ویژگی اصلی بررسی گردیدند. نتایج تجزیه واریانس برای پرآوری شاخه، تفاوت معنی‌داری را در سطح 1% برای تیمارهای نمک‌های پایه و تنظیم‌کننده رشد نشان داد. بیشترین طول شاخساره تولید شده پس از 18 روز کشت ریزنمونه‌ها، ناشی از اثر نمک پایه MS و تنظیم‌کننده‌های رشد <span dir="ltr">BAP</span><span dir="ltr">( </span><span dir="ltr">2/2 </span><span dir="ltr">mg/I</span><span dir="ltr">)</span>و <span dir="ltr">IBA</span><span dir="ltr">( </span><span dir="ltr">0/5 </span><span dir="ltr">mg/I </span><span dir="ltr">)</span>بود.جامد کننده Gelrite اثر بهتری در رشد طبیعی شاخساره نسبت به Plant Agar از خود نشان داد. ترکیب نمک و تنظیم کننده رشد براساس شاخه‌های تولید شده، می‌تواند مبنای تکثیر انگور بی‌دانه در شرایط درون شیشه‌ای (<em>in vitro</em>) قرار گیرد. To study the effects of different combinations of auxin (IBA, NAA) and cytokinin (BAP, TDZ) regulators, basal salts (MS, WPM, NN) and gelling agents (Gelrite and Plant Agar) on the growth and development of seedless grape explants (cv. Bidaneh Soltani), a factorial experiment was conducted based on a completely randomized design. The number and length of grown shoots were analyzed as two main characteristics. Growth regulators and salts had significant effects (at %1) on the shoot proliferation. The highest number of shoots was observed on MS salts combined with BAP (2.2 mg/l) and IBA (0.5 mg/l) on the 18th days of culture. Compared to Plant Agar, Gelrite had a better effect on the normal growth of the shoots. Based on the new shoots, combinations of MS salts and hormones may be used for micropropagation of seedless grape cultivars in the <em>in vitro</em> condition. انگور بی‌دانه، شاخه رویی، نمک پایه، تنظیم کننده رشد، جامد کننده Seedless grape, Shoot growth, Basal salt, Hormone, Gelling agent. 551 558 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-937&slc_lang=fa&sid=1 R. Haddad رحیم حداد Yes GH. Garousi قاسمعلی گروسی No M. Ghannadnia مریم قنادنیا No