fa تأثیر عمل پلی‌کراس روی ویژگی‌های زراعی و عملکرد نه نژادگان پیاز در اصفهان عمومی Ggeneral پژوهشي Research استفاده از روش پلی‌کراس جهت اصلاح پیاز به دلیل وجود گلچه‌های ریز بسیار زیاد، دگر گشن بودن، نر پیش رسی و دوساله بودن گیاه، روشی مناسب و آسان می‌باشد. برای تهیه بذر پلی‌کراس، سوخ‌های نه نژادگان پیاز شامل هشت نژادگان برتر ایرانی سفید قم، سفید کاشان، قرمز آذرشهر، درچه اصفهان، محلی طارم، قرمز کازرون، محلی کوار، سفید ابرکوه و نژادگان خارجی یلو سوییت اسپانیش با توجه به پژوهش‌های قبلی انجام شده در اصفهان انتخاب، و بر اساس نقشه‌های طرح لاتیس متعادل کشـت شد تا کلیه تلاقی‌های ممکن بین نژادگان‌ها صورت گیرد. پس از برداشت بذر‌ها، مقدار مساوی بذر از هر نژادگان مربوط به نقشه‌های مختلف مخلوط گردید. بذر‌هـای پلی‌کراس و بذر نه نژادگان اولیه (جمعا<em>" </em>18 نژادگان)، در سال دوم در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تکرار کشت و ویژگی‌های زراعی آنها مورد ارزیابی قرار گرفت. در مجموع پلی‌کراس‌ها دارای ارتفاع بوته، وزن تر و خشک، درصد سوخ‌های ناخالص (از نظر رنگ ظاهری) و عملکرد بیشتری بودند، به هر حال بین پلی‌کراس‌ها و نژادگان‌های خودگشن شده اصلی از نظر نسبت سوخ دهی و تعداد روز تا رسیدن اختلافی وجود نداشت. گرچه پلی‌کراس‌های سفید کاشان، قرمز‌ آذرشهر و قرمز کازرون نسبت به نژادگان‌های خودگشن شده اصلی در اکثر صفات زراعی و عملکرد افزایش نشان دادند، ولی در مورد بعضی رقم‌ها میزان افزایش در صفات اندک یا در مواردی کاهش ملاحظه شد. با بررسی بیشتر روی نژادگان‌های پلی‌کراس می‌توان صفات مطلوب را تثبـیـت و به تـولـید بذرهایی با کیفـیت بـرتـر دست یافت. Because of many small florets and protandry, cross pollination in onion which is a biennial plant, by using polycross method for breeding is suitable and easy. To produce polycross seed, bulbs of 9 self onion genotypes were planted in the shape of equilibrium lattice design for 9 treatments with 10 replications on May 2002. To study some agronomical characteristicss, the polycross seeds produced from free pollination and original self-fed seeds (totally 18 genotypes) were planted in plots as a randomized block design with four replications. Samples were taken from each plot and different characteristics were measured. Results showed that polycross generally increased plant fresh and dry weight, plant height, percentage of off type bulbs and yield, with no effect on bulbing ratio and time to ripening. Although polycross increased most agronomical characteristics and yield in Kashan, Azarshahr and Kazeroon genotypes, in some genotypes little increase or even negative effects resulted due to interaction between genotype and polycross. With more assessment of polycross genotypes, good characteristics will be fixed and seeds with higher qualities will be produced. پلی‌کراس، پیاز، عملکرد، نژادگان، ویژگی‌های زراعی Polycross, Onion, Yield, Genotype, Agronomical traits. 615 625 http://jstnar.iut.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2-943&slc_lang=fa&sid=1 S. M. Mansouri سید مظفر منصوری Yes M. Mobli مصطفی مبلی No R. Ebadi رحیم عبادی No A. Rezai عبدالمجید رضایی No